Facebook Twitter Google +1     Admin

Se muestran los artículos pertenecientes al tema Música griega.

Ellada mou (Papadopoulos)

Ελλάδα μου

Ελλάδα Μήδεια,
Παρθένα Παναγία,
ζωή επίγεια
κι ουράνια σοφία,
παιδιά ανάδελφα
τα τρως ή τα σταυρώνεις,
πού δεν ταξίδεψα
και πού δε με πληγώνεις;

Ελλάδα Πάνδημη
κι Ουράνια Αφροδίτη,
μικρέ μου έρωτα
και Πύρρεια μου νίκη,
αγκάθι στέμμα μου,
γυφτόκαρφο χρυσό μου,
πληγή μου, αίμα μου,
φονιά και Ιασώ μου.

Ελλάδα, Ελλάδα μου,
χαμένε θησαυρέ μου,
φωτιά και λάβα μου,
ακέφαλε αετέ μου,
θαρρείς κι επέστρεψες
Καρυάτιδα κλεμμένη,
γριά ξερόμυαλη
και μακιγιαρισμένη.

Mi Grecia

Grecia, Medea,

Virgen Santísima,

vida terrenal

y celeste sabiduría,

hijos desheredados,

los devoras o los crucificas.

¿Adónde no he viajado

y dónde no me dueles?*

 

Grecia de todo el pueblo

y celeste Afrodita,

pequeño amor mío

y mi victoria pirrónica,

mi corona de espinas,

mi sucio clavo dorado,

mi herida, mi sangre,

mi asesino y mi Jasón.

 

Grecia, mi Grecia,

mi tesoro perdido,

mi fuego y mi lava,

mi águila sin cabeza,

ojalá pudieras regresar,

Cariátide secuestrada,

anciana de cerebro desecado

y maquillada.

* Referencia a un verso de Yorgos Seferis que dice: "Donde quiera que viaje Grecia me duele".

Letra de J. G. Papadopoulos y música de Manos Hadjidakis (La muerte de Blue).



¿Y esta publicidad? Puedes eliminarla si quieres

El Ciclo del Agua - El mar

Mikis Theodorakis (música)- Dimitra Manta (letra)- Angelique Ionatos (cantante)

Ο κύκλος του νερού

Κάθε βροχή και μία μουσική
έτσι όπως κλείνει ο Κύκλος του Νερού
κι η μοναξιά μου μέσα του ανθίζει.

Μία θάλασσα

Τέτοια στιγμή να ρθεις

που η μέρα σβήνει 

μέσα στα φλογισμένα σώματα των βράχων
και το φεγγάρι αντίστροφα μετράει τα βήματά του
να ’ρθείς τέτοια στιγμή

που ο ήλιος γέρνει

στην αγκαλιά μιάς θάλασσας
γεμάτης μουσική.

El ciclo del agua

Cada lluvia es también una música,

así es como se cierra el Ciclo del Agua

y mi soledad en su interior florece.

Un mar

En un instante así podrías venir,

en el que el día se apaga

en los llameantes cuerpos de las rocas

y la luna al revés cuenta sus pasos,

podrías venir en un instante así,

en el que el sol desciende

al regazo de un mar

lleno de música.

(Esto es de un encarguito que me mandaron hace varios días al correo. Tengo otras cuentas pendientes que pronto irán llegando al blog. Muchas gracias a Dora por sus aportes y su confianza en mi labor bloguera. También a Benito por su última colaboración, que también aparecerá por aquí en breve).

20/09/2011 19:51 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Y llegará el día (Ionatos / Venetsanou)

ΚΑΙ ΘΑ ΄ΡΘΕΙ ΜΕΡΑ

Και θα ΄ρθει μέρα που θα κείτεσαι νεκρή

χωρίς ποτέ στα χρόνια που θ’ ακολουθήσουν

σε κανενός τη μνήμη να ξανάρχεσαι.

Βλέπεις εσένα η χάρη δεν σου δόθηκε ποτέ

ρόδα της Πιερίας να κόψεις.

Άσημη πάντα μεσ’ τις χώρες του Άδη

και τους σκοτεινούς αποθαμένους

θα πλανιέσαι.

Y LLEGARÁ UN DÍA

Y llegará un día en que yacerás muerta

sin que jamás en los años que vendrán

regreses a la memoria de nadie.

Ves en ti la gracia que nunca te fue entregada

para cortar las rosas de Pieria.

Insignificante siempre en las regiones del Hades,

y los tenebrosos muertos

estarás rondando.

Este poema de Odysseas Elytis es una traducción de un poema de Safo, que es el que sigue a continuación en su texto original en griego antiguo:

κατθάνοισα δὲ κείσηι οὐδέ ποτα μναμοσύνα σέθεν
ἔσσετ΄ οὐδὲ ποκ΄ὔστερον· οὐ γὰρ πεδέχηις βρόδων
τὼν ἐκ Πιερίας· ἀλλ΄ ἀφάνης κἀν Ἀίδα δόμῳ
φοιτάσηις πεδ΄ ἀμαύρων νεκύων ἐκπεποταμένα.

Esta canción aparece en el disco Sappho de Mitilene (1991) en el que Angelique Ionatos y Nena Venetsanou interpretan una serie de poemas de Safo, a veces en el griego de la poetisa, y en otras ocasiones con los versos traducidos al griego moderno por parte de Odysseas Elytis, como ocurre en el caso de esta canción.

El disco es muy recomendable, toda una joya. La ambientación musical logra que consigamos evocar esos tiempos remotos, con unos cuidados arreglos que consiguen que estas composiciones musicales sean toda una delicia para los oídos. 

En mis inicios como estudiante de la lengua griega (la moderna) tuve la suerte de que una compañera de estudios me hiciera llegar una copia del disco, el cual guardo entre mis favoritos de la música griega. No me cabe ninguna duda acerca de que, por muchos años que pasen, esta obra se hallará entre los clásicos, por varias razones: el valor de sus textos, la participación de voces destacadas y fundamentales de la escena helena y la calidad de sus composiciones.

(De todas formas quiero hacer constar que esta publicación no se debe a mi iniciativa, sino a la de una lectora que está colaborando con sus aportaciones haciéndome llegar sus propuestas al correo electrónico. ¡Muchas gracias!)

Agosto

Ο Αύγουστος //  Agosto

Ο Αύγουστος ελούζονταν
μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν
άστρα και γιασεμιά.

Αύγουστε μήνα και Θεέ
σε σένανε ορκιζόμαστε
πάλι του χρόνου να μας βρεις
στο βράχο να φιλιόμαστε.

Ο Αύγουστος ελούζονταν
μες στην αστροφεγγιά
κι από τα γένια του έσταζαν
άστρα και γιασεμιά.

Απ’ την Παρθένο στο Σκορπιό
χρυσή κλωστή να ράψουμε
κι έναν θαλασσινό σταυρό
στη χάρη του ν’ ανάψουμε.

Agosto se estaba bañando

entre la luz de las estrellas

y de sus barbas goteaban

astros y jazmines.

 

Agosto, mes y Dios,

a ti hemos prestado juramento

para que nos encuentres el año próximo de nuevo

y nos besemos sobre la roca.

 

Agosto se estaba bañando

entre la luz de las estrellas

y de sus barbas goteaban

astros y jazmines.

 

Desde Virgo hasta Escorpio

un hilo dorado coseremos

y una cruz marina

en su honor encenderemos.

(Poesía de Elytis, música de Mijalis Tranoudakis, interpretado por Vasilis Gisdakis).

El cantante Vasilis Gisdakis aparece en escena en diciembre de 1989 de la mano del célebre compositor Manos Hadjidakis. Desde ese momento hasta 1993 participó en todos los conciertos del citado compositor.  

Cuenta con estudios de guitarra clásica y teoría musical. Asistió a clases de canto con Yorgos Samartzís y colaboró en el Taller de Técnica Vocal de Spyros Sakkás.

Hasta el momento ha participado en actuaciones con la Orquesta de los Colores en conciertos tanto en Grecia como en el extranjero, en programaciones tales como "Tributo a The Beatles", "Baladas" o "Canciones del Egeo", con agrupaciones tales como el conjunto musical Manos Hadjidakis o la Orquesta Sinfónica de Volos. Además, ha colaborado también con artistas como María Farantouri o Nena Venetsanou.

15/09/2011 21:23 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Federico García Lorca

Ανέμισες για μια στιγμή το μπολερό
και το βαθύ πορτοκαλί σου μεσοφόρι.
Αύγουστος ήτανε δεν ήτανε θαρρώ,
τότε που φεύγανε μπουλούκια οι σταυροφόροι.

Παντιέρες πάγαιναν του ανέμου συνοδειά
και ξεκινούσαν οι γαλέρες του θανάτου,
στο ρογοβύζι ανατριχιάζαν τα παιδιά
κι ο γέρος έλιαζε, ακαμάτης, τ’αχαμνά του.

Του ταύρου ο Πικάσο ρουθούνιζε βαριά
και στα κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι
τραβέρσο ανάποδο, πορεία προς το βοριά
τράβα μπροστά, ξοπίσω εμείς και μη σε μέλει

Κάτω απ’ τον ήλιο αναγαλιάζαν οι ελιές
και φύτρωναν μικροί σταυροί στα περιβόλια,
τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές
τότες που σ’ έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια.

Ατσίγγανε κι αφέντη μου, με τι να σε στολίσω;
φέρτε το μαυριτάνικο σκουτί το πορφυρό,
στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό.

Κοπέλες απ’ το Δίστομο, φέρτε νερό και ξύδι
κι απάνω στη φοράδα σου δεμένος σταυρωτά
σύρε για κείνο το στερνό στην Κόρδοβα ταξίδι
μέσα απ’ τα διψασμένα της χωράφια τα ανοιχτά

Βάρκα του βάλτου ανάστροφη
φτενή δίχως καρένα
σύνεργα που σκουριάζουνε σε γύφτικη σπηλιά
σμάρι κοράκια να πετάν στην ερήμην αρένα
και στο χωριό να ουρλιάζουνε τη νύχτα εφτά σκυλιά.

 

Ondeaste durante un momento el bolero

Y tu honda enagua anaranjada.

Creo que debía de ser agosto,

Cuando se marchaban los cruzados en multitudes.

 

Los estandartes seguían la comitiva del viento

Y se ponían en marcha las galeras de la muerte.

En el pezón materno se estremecían los niños

Y el anciano ponía al sol, perezoso, sus testículos.

 

Picasso, el del toro, resoplaba hondamente

Y en las colmenas se descomponía la miel.

Viento del revés, —marcha hacia el norte.

Tira adelante —nosotros detrás— y no te preocupes.

 

Bajo el sol se regocijaban los olivos

Y brotaban pequeñas cruces en los vergeles.

Las noches estériles aguardaban los abrazos

En el momento en que te llevaban, gitano, en el pañuelo.

 

Gitano, mi jefe, ¿con qué te podría yo adornar?

Traed el manto mauritano de púrpura.

Por detrás del muro de Kesarianí* nos llevaron,

Y hasta la altura de un hombre elevaron una pila.

 

Muchachas de Dístomo*, traed agua y vinagre

Y sobre tu yegua, atado en forma de cruz,

Lleváselo para su último viaje a Córdoba

Entre los claros campos sedientos.

 

Barca de pantano volcada,

Delgada, sin quilla,

Herramientas que se oxidan en una sucia cueva,

Bandada de cuervos que vuelan por la solitaria arena

Y en el pueblo siete perros aúllan por la noche.

 

*Kesarianí: Campo de tiro de un barrio ateniense empleado como paredón de fusilamiento durante la ocupación alemana.

 

*Dístomo: Localidad de Beocia cuya población fue masacrada durante la Segunda Guerra Mundial.

 

Setenta y cinco años transcurren hoy desde la muerte de Federico García Lorca. Desde mi blog también he querido homenajear su memoria, mostrando a los lectores del blog un poema escrito por otro poeta griego (Nikos Kavvadías) sobre el poeta granadino.

La música de la canción del vídeo que dejo en esta ocasión fue compuesta por Thanos Mikroútsikos para la obra Στραυρός του Νότου (Cruz del Sur), interpretada en ella por Yannis Koutras (pero que ha sido interpretada por otros artistas, tales como Vasilis Papakonstantinou, Kostas Thomaidis o incluso por el grupo Ypógeia Révmata).

El poema hace referencia a esa época especialmente turbulenta y sangrienta que golpeó a Europa durante la primera mitad del siglo XX. Hay un paralelismo entre la guerra de la que fue víctima Garcia Lorca (la Civil española) y la ocupación alemana de Grecia durante la Segunda Guerra Mundial (1941), que a su vez terminó desembocando en una guerra civil que tuvo lugar dentro de las fronteras griegas (1944-1949). De manera que el poema supone, a su vez, un himno contra el fascismo.

http://www.buenastareas.com/ensayos/Guerra-Civil-Griega/857826.html

http://www.mundohistoria.org/temas_foro/historia-desde-la-guerra-fria-hasta-la-ultima-decada/la-guerra-civil-griega-1944-1949

Penélope (Miltiadis Pasjalidis)

Πηνελόπη //  Penélope

Μου λες κουράστηκες, δε θες να περιμένεις
είκοσι χρόνια το ίδιο φόρεμα να υφαίνεις.
Κι εγώ που γύρισα τον κόσμο δίχως χάρτη
άκου τι έμαθα δεμένος στο κατάρτι.

Όλους τους ξέμπαρκους τους τρώει το σαράκι
κι όσοι ταξίδεψαν ζηλεύουν την Ιθάκη.

Σε σένα πάντα θα γυρνώ κι αν δε σου φτάνει
καράβι γίνε να γινώ εγώ λιμάνι,
να δούμε, μάτια μου, στο τέλος ποιος θα αντέξει
και ποιος καλύτερα το ρόλο του θα παίξει.

Όλους τους ξέμπαρκους τους τρώει το σαράκι
κι όσοι ταξίδεψαν ζηλεύουν την Ιθάκη.

Κι όσα δεν έγιναν μην τρέχεις να προλάβεις,
αφού δεν μπόρεσες ποτέ να καταλάβεις
πως ήσουν πάντα απ’ την αρχή μέχρι το τέλος
εσύ η ασπίδα μου το τόξο και το βέλος.

Κι όλους τους ξέμπαρκους θα τρώει το σαράκι
κι όσοι ταξίδεψαν ζηλεύουν την Ιθάκη

Μου λες κουράστηκες δε θες να περιμένεις
είκοσι χρόνια το ίδιο φόρεμα να υφαίνεις.

 

Me dices que te has cansado, no quieres esperar

estar tejiendo veinte años el mismo vestido.

Y yo he recorrido el mundo sin mapa,

escucha lo que he aprendido atado al mástil.

 

A todos los que están en tierra se los come la carcoma

y cuantos han viajado sienten envidia de Ítaca.

 

Siempre volveré a ti, y si eso no te basta

conviértete en barco para que yo sea un puerto.

Veamos, amor mío (lit. "ojos míos"), quién resiste al fin

y quién juega mejor su papel.

 

A todos los que están en tierra se los come la carcoma

y cuantos han viajado sienten envidia de Ítaca.

 

Y no corras para alcanzar lo que no ha sucedido,

ya que no pudiste nunca comprender

que eras tú siempre de principio a fin

mi escudo, mi arco y mi flecha.

 

Me dices que te has cansado, no quieres esperar

estar tejiendo veinte años el mismo vestido.

Letra y música de Miltiadis Pasjalidis.

Calle de sueños (Hadjidakis)

Οδός ονείρων     //     Calle de sueños

Στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Κάθε κήπος έχει
μια φωλιά για τα πουλιά.
Κάθε δρόμος έχει
μια καρδιά για τα παιδιά.

Μα κυρά μου εσύ,
σαν τι να λες με την αυγή
και κοιτάς τ’ αστέρια
που όλο πέφτουν σαν βροχή.

Δως μου τα μαλλιά σου
να τα κάνω προσευχή,
για να ξαναρχίσω
το τραγούδι απ’ την αρχή.

Κάθε σπίτι κρύβει
λίγη αγάπη στη σιωπή.
Μα ένα αγόρι έχει
την αγάπη για ντροπή.

Letra y música de Manos Hadjidakis.

Intérprete: Nena Venetsanou.

Todos los jardines tienen

un nido para las aves.

Todos los caminos tienen

un corazón para los niños.

 

Pero tú, señora mía,

qué podrías decir al amanecer,

al mirar las estrellas

que caen continuamente como lluvia.

 

Dame tus cabellos

para que rece una oración,

para volver a empezar

desde el principio la canción.

 

Todas las casas esconden

un poco de amor en la sombra.

Pero un muchacho

siente vergüenza del amor.

 

Blue (Manos Hadjidakis)

BLUE

Στίχοι: Άρης Δαβαράκης
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη εκτέλεση: Βασίλης Γισδάκης

   Blue, πέρασες τ' ουρανού το δέρμα.
Blue, άρχισες απ' το τέρμα.
Kαι ταξιδεύεις στο ποτάμι, που χωρίζει
τα όνειρά μας απ' την άλλη μας ζωή...

Blue, χάθηκες στου βυθού μιαν άκρη...
Blue, πνίγηκες σ' ένα δάκρυ...

Blue, ήσουνα στον καιρό σημάδι.
Blue, έρωτας και σκοτάδι...
Στην όχθη αυτή του ποταμού είχες αφήσει
ό,τι 'χες τόσο αγαπήσει στη ζωή...

Blue, χάθηκες στου βυθού μιαν άκρη
Blue, πνίγηκες σ' ένα δάκρυ....

Letra: Aris Davarakis

Música: Manos Hadjidakis

Intérprete: Vasilis Gisdakis

 

Blue (Azul), has atravesado la piel del cielo.

Blue, has empezado por el final.

Y viajas hacia el río, el que separa

nuestros sueños de nuestra otra vida.

 

Blue, te has perdido en un extremo del fondo...

Blue, te has ahogado en una lágrima.

 

Blue, eras una señal en el tiempo.

Blue, amor y oscuridad...

En la orilla de este río habías dejado

lo que tanto habías amado en la vida...

 

Blue, te has perdido en un extremo del fondo...

Blue, te has ahogado en una lágrima.

 

Despedida a Manolis Rasoulis

Αχ, Ελλάδα!  // ¡Ay, Grecia!

Χαρά στον Έλληνα που ελληνοξεχνά
και στο Σικάγο μέσα ζει στη λευτεριά
εκείνος που δεν ξέρει και δεν αγαπά
σάμπως φταις κι εσύ καημένη
και στην Αθήνα μέσα ζει στη ξενιτιά

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ
και βαθιά σ’ ευχαριστώ
γιατί μ’ έμαθες και ξέρω
ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ
να πεθαίνω όπου πατώ
και να μην σε υποφέρω

Αχ Ελλάδα θα στο πω
πριν λαλήσεις πετεινό
δεκατρείς φορές μ’ αρνιέσαι
μ’ εκβιάζεις μου κολλάς
σαν το νόθο με πετάς
μα κι απάνω μου κρεμιέσαι

Η πιο γλυκιά πατρίδα
είναι η καρδιά
Οδυσσέα γύρνα κοντά μου
που τ’ άγια χώματα της
πόνος και χαρά

Κάθε ένας είναι ένας
που σύνορο πονά
κι εγώ είμαι ένας κανένας
που σας σεργιανά

Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ
και βαθιά σ’ ευχαριστώ
γιατί μ’ έμαθες και ξέρω
ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ
να πεθαίνω όπου πατώ
και να μην σε υποφέρω

Αχ Ελλάδα θα στο πω
πριν λαλήσεις πετεινό
δεκατρείς φορές μ’ αρνιέσαι
μ’ εκβιάζεις μου κολλάς
σαν το νόθο με πετάς
μα κι απάνω μου κρεμιέσαι

Dichoso el griego que de Grecia se olvida

y en Chicago vive dentro de la libertad,

aquel que no sabe y aquel que no ama

como si tú, pobre, tuvieras la culpa

y en Atenas vive expatriado.

¡Ay, Grecia, te quiero!

y te agradezco enormemente

porque me has enseñado y sé

respirar allá donde me halle,

morir allá donde pise,

y no sufrirte.

¡Ay, Grecia!, te lo voy a decir

antes de que cantes como el gallo,

me niegas trece veces,

me fuerzas, me molestas,

como un bastardo me arrojas,

mas también sobre mí te cuelgas.

La más dulce patria

es el corazón.

Odiseo, regresa junto a mí,

que son estas tierras santas

dolor y alegría.

Cada uno es uno,

que una frontera duele,

y yo soy alguien

que os lleva de paseo.

 

El pasado 13 de marzo fue hallado muerto el músico griego Manolis Rasoulis en su casa de Tesalónica, aunque al parecer debía de llevar aproximadamente una semana ya fallecido. Nacido un 28 de septiembre de 1945 en Heraclio (Creta) ha fallecido a los 66 años de edad.

Con la pérdida de Manolis Rasoulis Grecia ha perdido a uno de sus artistas más emblemáticos y carismáticos, una de sus voces más populares, un compositor excepcional, además de dedicarse también a la escritura y al periodismo. Como homenaje a su figura ofrezco en esta ocasión el siguiente vídeo con una de sus canciones más emblemáticas, dedicada a su país: Αχ, Ελλάδα! ¡Ay, Grecia!

En la página web oficial de Manolis Rasoulis podemos leer el siguiente mensaje de despedida (sólo aparece en la versión griega):

Στο καλό Μανώλη.

Υπέφερες για τα κακώς κείμενα αυτής της Πατρίδας
και αυτού του Κόσμου, όσο κανένας άλλος.

Ευχόμαστε να βρεις επι τέλους την αλήθεια που έψαχνες
Στη μνήμη μας θα ζεις για πάντα.

Με αγάπη και σεβασμό
οι φίλοι σου
απο την Κατερίνη
(η ομάδα του site)

"Adiós, Manolis, que te vaya bien.

Has padecido por los desdichados textos de esta Patria y de este Mundo, como ningún otro.

Deseamos que encuentres por fin la verdad que ibas buscando.

En nuestro recuerdo vivirás para siempre.

 

Con cariño y respeto,

tus amigos

de parte de Katerina

(el grupo del sitio web)"

 

 

 

18/03/2011 11:02 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Kaneis (Mijalis Hatziyannis)

Κανείς //   Nadie             Μιχάλης Χατζηγιάννης // Mijalis Hatziyannis

Κανείς δε ζει μαζί μου
Μετράω τη δύναμή μου
Και ποια πες μου ποια σχέση
Μπορεί να με χωρέσει
Μετράω τους έρωτές μου
Και ποιος άξιζε πες μου
Με ποιον έγινα ένα
Για ποιον έχασα εμένα
Κανείς κι ήρθανε τόσοι
Κανείς δε μ’ έχει νιώσει
Εσύ ήσουν μονάχα
Αυτό που ακόμα θα’χα

Για ποιον έζησα;
Για ποιον πέθανα;
Για ποιον έφυγα;
Για ποιον έμεινα;
Για ποιον τέλειωσα;
Για ποιον άρχισα;
Για ποιον πρόλαβα;
Για ποιον άργησα;

Nadie vive conmigo.

Mido mi fuerza,

y qué, dime, qué relación

puede tenerme inquieto.

Cuento mis amores,

y quién valía la pena, dime,

con quién he sido uno.

Por quién me he perdido a mí mismo,

Nadie, y llegaron tantos,

nadie me ha sentido.

Sólo estabas tú,

eso que todavía tendría.

 

¿Por quién he vivido?

¿Por quién he muerto?

¿Por quién me he ido?

¿Por quién me he quedado?

¿Por quién he terminado?

¿Por quién he empezado?

¿Por quién he llegado a tiempo?

¿Por quién he llegado tarde?

08/03/2011 10:07 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Negación, por Eleni Tzoka

Estos versos de Yorgos Seferis se han popularizado gracias a la forma de canción que en su día Mikis Thedorakis le dio. Su título es Negación (Άρνηση) y ahora forma parte de las más tradicionales canciones griegas. La interpretación original corría a cargo de Grigoris Bithikotsis, aunque son numerosos los intérpretes que le han puesto su voz a estos versos de Seferis. Tras indagar un buen rato por las sendas del YouTube he elegido esta versión, que me ha parecido la mejor en cuanto a su calidad de sonido. Podría haber sido el propio Bithikotsis, podría haber sido María Farantouri, u otros tantos... pero en este vídeo disfrutaremos de la voz de Eleni Tzoka, una célebre cantante polaca descendiente de familia griega, que lo hace también de maravilla.

Άρνηση //  Negación

Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι
μα το νερό γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε τ’ όνομά της.
Ωραία που φύσηξεν ο μπάτης
και σβήστηκε η γραφή.

Με τι καρδιά, με τι πνοή
τι πόθους και τι πάθος
πήραμε τη ζωή μας λάθος!
Κι αλλάξαμε ζωή.

En la escondida orilla

blanca como una paloma,

hemos pasado sed al mediodía

pero el agua era salada.

 

Sobre la dorada arena

hemos escrito su nombre.

Qué bien que la brisa ha soplado

y la escritura se ha borrado.

 

Con qué corazón, con qué aliento,

qué deseos y qué pasión

hemos tomado nuestra vida, ¡error!,

y hemos cambiado de vida.

Arvanitaki - El último viaje

Το τελευταίο ταξίδι //  El último viaje

Καλό ταξίδι, αλαργινό καράβι μου, στου απείρου
και στης νυχτός την αγκαλιά, με τα χρυσά σου φώτα!
Να ’μουν στην πλώρη σου ’ηθελα, για να κοιτάζω πίσω
για να κοιτάζω να περνούν τα όνειρα τα πρώτα.

Η τρικυμία στο πέλαγος και στη ζωή να παύει,
μακριά μαζί σου φεύγοντας πέτρα να ρίχνω πίσω,
να μου λικνίζεις την αιώνια θλίψη μου, καράβι,
δίχως να ξέρω που με πας και δίχως να γυρίσω!

¡Buen viaje, mi lejano barco, en el regazo

de lo indefinido y de la noche, con tus luces doradas!

Quisiera poder estar en tu proa, para mirar atrás,

para mirar cómo pasan los primeros sueños.

 

La tempestad en el mar y en la vida ojalá que cesen,

marchándome lejos contigo podría yo arrojar una piedra atrás,

ojalá que acunes mi eterna tristeza, barco,

sin saber adónde me llevas y sin regresar.

 

Y estos son los versos de Kostas Karyotakis que dan cierre al álbum Γρήγορα η ώρα πέρασε. Y con esta creo haber terminado de traducir todas las canciones del disco. Que disfrutéis mucho de la canción... y del disco entero.

Haré una pequeña recopilación...

Título del disco: Γρήγορα η ώρα πέρασε // Rápidamente ha pasado el tiempo

Compositor: Nikos Xydakis

Intérpretes: Eleftheria Arvanitaki y Nikos Xydakis

Año: 2006

A continuación muestro las canciones del disco traducidas, para tenerlas disponibles en un único artículo del blog, mediante enlaces. Entre paréntesis aparece el autor de los versos (si aparecen dos nombres, el primero corresponde al griego clásico y el segundo a su traducción al griego moderno, que es la que aparece en el disco y en la que yo me he basado para las traducciones al castellano):

Αθάνατη Αφροδίτη // Inmortal Afrodita   (Safo/Elytis)

Θεός μου φαίνεται // Me parece como un dios.  (Safo/Elytis)

Ο Άδωνης // Adonis   (Safo/Elytis)    

Πολλές φορές //  Muchas veces    (Safo/Elytis)

Οσ΄ άστρα γύρω βρίσκονται //  Cuantos astros se hallan alrededor  (Safo/Elytis)

Να ΄χα πεθάνει // Ojalá hubiera muerto   (Safo/Elytis)

Πυρετός κρυφός // Fiebre oculta  (Safo/Elytis)

Τι θέλω τι // Qué quiero, qué    (Safo/Elytis)

Γρήγορα η ώρα πέρασε // Rápidamente ha pasado el tiempo  (Safo/Elytis)

Αφροδίτη // Afrodita  (Eurípides/Myris)

Ιλισός //  Iliso  (Dionisis Kapsalis)

Ηριδανός // Erídano   (Dionisis Kapsalis)

Είναι πολύ νωρίς // Es muy pronto   (Dionisis Kapsalis)

Το τελευταίο ταξίδι // El último viaje   (Kostas Karyotakis)

11/11/2010 09:53 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Arvanitaki - Es muy pronto

Είναι πολύ νωρίς // Es muy pronto

Ένα συναίσθημα αργό, καθώς τελειώνει
κάτι που άρχισε- δεν ξέρω πόσα χρόνια
κι είναι νωρίς ακόμη νύχτες με τριζόνια
θα’ρθουν πολλές, και πάντα η μνήμη θ’αλλοιώνει

Είναι πολύ νωρίς
είναι νωρίς ακόμη

Κλείνω στο χέρι μου μια παιδική παλάμη,
και απαλά μέσα στον ύπνο της ψυχής
με νανουρίζει χαμηλόφωνο ποτάμι

Είναι πολύ νωρίς
είναι νωρίς ακόμη
μ’ένα συναίσθημα αργό καθώς βραδιάζει.

Un sentimiento lento, mientras termina

algo que empezó - no sé cuántos años,

y es pronto todavía, noches con grillos

vendrán muchas, y siempre el recuerdo se irá deteriorando.

Es muy pronto,

es pronto todavía.

Cierro mi mano, una palma infantil,

y con delicadeza en el sueño de la mente

me arrulla un río de voz suave.

Es muy pronto,

es pronto todavía,

con un sentimiento lento mientras va anocheciendo.

 

Otra más de Γρήγορα η ώρα πέρασε, con versos también de Dionisis Kapsalis. Ya sólo nos queda una para terminar, ¡en breve estará aquí!

Xydakis - El Erídano

Ο Ηριδανός // El Erídano

Αν ήταν να κυλήσει ο ουρανός
σαν ύπνος κι απαλός Ηριδανός,

με φως σβησμένο να ’ρθει να καθίσει
σαν φίλος και τη νύχτα να κυλήσει

ως την αυγή, κρατώντας μου τα χέρια
στο σχήμα της γιορτής μου με τ’ αστέρια,

πάλι να ’ρχόταν λίγο να καθήσει
και τους αιώνες πίσω του να κλείσει,

ως την αυγή - ως την αυγή.

Si pudiera fluir el cielo

como el sueño y el delicado Erídano,

 

con la luz apagada viniera a sentarse

como un amigo y fluyera por la noche

 

hasta el alba, sujetándome las manos

en la formación de mi fiesta con las estrellas,

 

de nuevo vendría a sentarse un rato

y cerraría tras de sí los siglos

 

hasta el alba, hasta el alba.

 

Del disco Γρήγορα η ώρα πέρασε, con versos de Dionisis Kapsalis.


Al piano Dimitris Bouzanis, y a la voz (aunque en el disco canta Elefthería Arvanitaki, no olvidemos) tenemos en esta ocasión a Naná Binopoulou.

30/10/2010 11:26 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Arvanitaki y Xydakis - El río Iliso

Ο Ιλισός // El Iliso
Εκεί που άλλοτε κυλούσε ο Ιλισός
εκάθισα κι έκλαψα, μισός
ερωτευμένος
Εκεί που άλλοτε κυλούσε ο Ιλισός
εκάθισα κι έκλαψα, κι εγώ
ερωτευμένη
 
Κάποια πατρίδα θα ’φερα στο νου
ν’ ανθίζει στα μετόχια τ’ ουρανού
ν’ ανθίζει στα μετόχια τ’ ουρανού
κάποια πατρίδα θα ’φερα στο νου
με θάλασσες πιο μέσα κι ακρογιάλια
κι ολόφωτα τις νύχτες μανουάλια
 
Καλή πατρίδα
καλή πατρίδα ήσουνα κι εσύ
χρισμένη και σε τύλιγαν κισσοί
και θερινά φεγγάρια
Τον ψαλμό
τον ένιωσα σαν κόμπο στο λαιμό
που λύθηκε στα χείλη μου κι εχάθη
στις όχθες του Ιλισού
στου μπαρ τα βάθη
 
Εκεί που άλλοτε κυλούσε ο Ιλισός
εκάθισα κι έκλαψα, μισός
ερωτευμένος
Εκεί που άλλοτε κυλούσε ο Ιλισός
εκάθισα κι έκλαψα, κι εγώ
ερωτευμένη.
Allí donde antaño fluía el Iliso*
me he sentado y he llorado, medio
enamorado.
Allí donde antaño fluía el Iliso
me he sentado y he llorado, y yo
enamorada.
Pensaría en alguna patria,
florecería en las parcelas del cielo,
florecería en las parcelas del cielo,
pensaría en alguna patria
con mares más adentro y playas,
y candelabros muy luminosos por las noches.
Bella patria,
bella patria eras también tú,
enlucida te envolvían tanto yedras
como lunas estivales.
El cántico
lo sentí como un nudo en la garganta
que se liberó en mis labios y se perdió
en las riberas del Iliso,
en las profundidades del bar.
Esta letra, también del disco Γρήγορα η ώρα πέρασε, es en esta ocasión de Dionisis Kapsalis, un poeta griego nacido en 1952 en Atenas, pero que cursó estudios tanto en Estados Unidos como Inglaterra (Filología Clásica e Inglesa en EEUU, Filología Neohelénica en Inglaterra). No se ha limitado a la composición de poemas, sino que también es autor de varios ensayos críticos sobre poesía, artículos e incluso ha traducido algunas obras al griego: algunas de Shakespeare, por ejemplo. Se trata  además de uno de los pocos poetas actuales que defiende el lirismo y la existencia de rima en los versos.
*El Iliso es el río más importante de la región del Ática.
25/10/2010 12:26 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Arvanitaki - Afrodita

Καλόμοιροι που πλάγιασαν στα σεντόνια της Αφροδίτης
φρόνιμοι και μετρημένοι το κεντρί της γαληνέψανε.
Του πόθου τα δίδυμα τόξα όταν τεντώνει ο ξανθομάλλης έρωτας,
το ένα δίνει ζωή χαρισάμενη και το άλλο δίνει παραζάλη.

Ωραία θεά μου μη, μη βάζεις μη
την παραζάλη μη, στην κάμαρά μου.
Ας είν’ το πάθος μου χλιαρό.
Ας ειν’ οι πόθοι μου καθαροί.
Ας είναι,
απλά απλά τον έρωτα να χαίρομαι
και τις ηδονές που περισσεύουνε
τις χαλαλίζω.

Afortunados los que se acostaron en las sábanas de Afrodita,

prudentes y comedidos calmaron su aguijón.

cuando el amor de rubio cabello extiende los arcos gemelos del deseo,

uno entrega vida regalada y el otro entrega confusión.

 

Hermosa diosa mía, no pongas, no,

la confusión en mi habitación.

Que mi pasión sea templada,

que mis deseos sean puros,

que pueda

gozar sencillamente del amor

y de los placeres que abundan,

me los merezco.

 

Seguimos con Γρήγορα η ώρα πέρασε, con unos versos de Eurípides, pero traducidos al griego moderno por Myris, de quien he hecho la traducción, a partir de la canción compuesta por Xydakis.

Arvanitaki - Ojalá hubiera muerto...

Να΄χα πεθάνει // Ojalá hubiera  muerto

Να ’χα πεθάνει το ’χα πιο καλά
μα την αλήθεια
άχου Σαπφώ, Σαπφώ μου τι κακό.

Δεν το ’θελα
στ’ ορκίζομαι, να χωρίσουμε ποτέ.
άχου Σαπφώ, Σαπφώ μου τι κακό.

Ojalá hubiera muerto, estaría mejor.

Pero la verdad,

¡ay Safo, mi Safo, qué desgracia!

 

No quería,

te lo juro, que nos separáramos jamás.

¡Ay, Safo, mi Safo, qué desgracia!

Arvanitaki - Muchas veces

Πολλές φορές από τις μακρινές τις Σάρδεις,
εδώ σε εμάς γυρίζει ο λογισμός της.
Εδώ που σαν θεά φανερωνόταν,
μαγεμένη απ’ το γλυκό τραγούδι σου!

Muchas veces desde la lejana Sardes

aquí a nosotras vuelve su pensamiento.

Aquí, donde aparecía como una diosa

hechizada por tu dulce canción.

27/09/2010 23:05 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Arvanitaki - Adonis

Ο Άδωνις  /  Adonis    Γρήγορα η ώρα πέρασε

Τον υμέναιο ψάλλετε το τραγούδι του Άδωνι,
πεθαίνει ο Άδωνις ο τρυφερός, αχ! Κυθερεία πεθαίνει.

Εμπρός κορίτσια ελάτε,
το στήθος σας χτυπάτε,
πεθαίνει ο Άδωνις ο τρυφερός...

 

Cantad el himeneo, la canción de Adonis.

Se está muriendo el tierno Adonis, ¡ay, Citerea*! Se está muriendo.

 

Adelante muchachas, venid,

golpead vuestro pecho,

se está muriendo el tierno Adonis.

Letra: Safo / Elytis

Arvanitaki - Fiebre secreta

Πυρετός κρυφός // Fiebre secreta  (Letra: Safo / Elytis)

Πυρετός κρυφός με σιγοκαίει
κι’ ούτε βλέπω τίποτα ούτε ακούω

Πυρετός κρυφός με σιγοκαίει (X2)
κι’ ούτε βλέπω ούτε ακούω

Πυρετός κρυφός με σιγοκαίει (X2)
κι’ ούτε βλέπω ούτε ακούω,
ούτε βλέπω ούτε ακούω.

Una fiebre secreta me abrasa lentamente,

y ni veo ni escucho nada.

 

Una fiebre secreta me abrasa lentamente,

y ni veo ni escucho.

 

Una fiebre secreta me abrasa lentamente,

y ni veo ni escucho,

ni veo ni escucho.

 

Del disco Γρήγορα η ώρα πέρασε

22/09/2010 16:37 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Arvanitaki - Me parece como un dios

Θεός μου φαίνεται // Me parece como un dios

Θεός μου φαίνεται στ’ αλήθεια εμένα
εκείνος ο άντρας που κάθεται αντίκρυ σου
κι από κοντά τη γλύκα της φωνής σου απολαμβάνει.

Και το γέλιο σου αχ! που ξελογιάζει
και που λιώνει στο στήθος την καρδιά μου.
Σου τ’ ορκίζομαι γιατί μόλις που πάω να σε κοιτάξω
νιώθω ξάφνου να μου κόβεται η μιλιά μου.

Me parece como un dios en verdad a mí

aquel hombre que se sienta frente a ti

y de cerca disfruta de la dulzura de tu voz.

 

Y tu risa, ay, que me hace perder la cabeza

y me derrite en el pecho mi corazón.

Te lo juro, porque apenas voy a contemplarte

siento repentinamente que se me corta el habla.

 

Otra más de Safo en Γρήγορα η ώρα πέρασε.

16/09/2010 11:17 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Arvanitaki y Xydakis - Cuantos astros se hallan alrededor

Prosiguiendo con más canciones del disco Γρήγορα η ώρα πέρασε... allá va una más.

Οσ΄ άστρα γύρω βρίσκονται  //  Cuantos astros se hallan alrededor

Οσ' άστρα γύρω βρίσκονται
στην έκπαγλη σελήνη

Το φωτεινό τους πρόσωπο
κρύβουν κάθε φορά
που εκείνη,

ολόγιομη,
καταλάμπει τη γη
ανεβαίνοντας

ασημοκαπνισμένη
ασημοκαπνισμένη.

Ολόγιομη,
καταλάμπει τη γη
ανεβαίνοντας

ασημοκαπνισμένη
ασημοκαπνισμένη.

Cuantos astros se hallan alrededor

de la sorprendente luna.

 

Su iluminado semblante

ocultan cada vez

que aquella,

 

totalmente llena

ilumina la Tierra

subiendo

 

ahumada en plata,

ahumada en plata.

 

totalmente llena

ilumina la Tierra

subiendo

 

ahumada en plata,

ahumada en plata.

 

¡Hasta pronto! Τα λέμε!

 

 

Eleftheria Arvanitaki - Me escondo en el adiós

En esta ocasión aprovecho para actualizar la bitácora con una canción que hace tiempo tenía pensado publicar, de estas cosas que te van rodando por la cabeza y nunca llegas a hacer o que terminas haciendo siglos después de que surgiera la idea... (que por desgracia cada vez me ocurre más a menudo).

Ofrezco la traducción de una versión que hizo Eleftheria Arvanitaki de una canción de Amaral: El universo sobre mí, la original; Κρύβομαι στο αντίο, la versión griega. Personalmente es una de mis favoritas de Amaral.

Como muchos se podrán imaginar, de la letra original a la griega la variación es importante. Realmente, nada tienen que ver.

Para este artículo pondré tres letras: la de la adaptación griega (de Lida Roumani), la traducción de la versión griega, y la letra original en español, tras la que sigue un enlace que nos lleva a la canción de Amaral.


Θέλω τόσα να σου γράψω
πώς ν’ αρχίζω και τι να ξεγράψω;
πόσα δε σου έχω πει.

Γράφω λέξεις, σβήνω σκέψεις
ίσως και να μην τ’ αντέξεις
κι ας το έχεις φανταστεί.

Τώρα που σου είπα πως θα φύγω
το φοβάσαι να ’σαι μόνος
σ’ άδειους τοίχους να μιλάς.

Θα μου πεις «θα φτιάξουν όλα, μείνε»
κι όχι πως με αγαπάς.

Δώσ’ μου φωνή
να σου το πω
δώσ’ μου ψυχή
να μην γυρίσω να σε δω
μαζί σου αφήνω ό,τι αγαπώ
και κρύβομαι στο αντίο.
Δώσ’ μου φωνή
δώσ’ μου ψυχή
να μην γυρίσω να σε δω
μαζί σου αφήνω ό,τι αγαπώ
και κρύβομαι στο αντίο

Στον καθρέφτη όταν κοιτάζω
με μισό πορτρέτο μοιάζω, τώρα
λείπει τ’ άλλο μου μισό.

Πώς να φύγω απ’ τη συνήθεια
όταν δε μπορώ να δω στ’ αλήθεια
τον εαυτό μου μοναχό
δεν είσαι εδώ...

Δώσ’ μου φωνή
να σου το πω
δώσ’ μου ψυχή
να μη γυρίσω να σε δω
μαζί σου αφήνω ό,τι αγαπώ
και κρύβομαι στ’ αντίο.

Βάζω το κλειδί στην πόρτα
κι ας ανάβω όλα τα φώτα
είν’ το σπίτι σκοτεινό.

Σκόρπιες λέξεις τώρα δεν μετράνε
σ’ άδεια χρόνια απαντάνε
που γεμίσαμε κι οι δυο.

Φεύγω κι ας μου λες «θα φτιάξουν όλα»
φεύγω απ’ όσα αγαπώ.

Δώσ’ μου φωνή
να σου το πω
δώσ’ μου ψυχή
να μη γυρίσω να σε δω
μαζί σου αφήνω ό,τι αγαπώ
και κρύβομαι στ’ αντίο.
Δώσ’ μου φωνή
δώσ’ μου ψυχή
να μη γυρίσω να σε δω
μαζί σου αφήνω ό,τι αγαπώ
και κρύβομαι στ’ αντίο.

Φεύγω τώρα απ’ τη συνήθεια
φεύγω και για μένα ζω στ’ αλήθεια
φεύγω απ’ όσα αγαπώ...

Quiero escribirte tantas cosas...

¿Cómo empezar, y qué borrar?

Cuántas cosas no te he dicho.

 

Escribo palabras, borro pensamientos,

quizás no lo soportaras

aunque te lo hayas imaginado.

 

Ahora que te he dicho que me voy a ir

tienes miedo de estar solo,

de hablarles a las vacías paredes.

 

Me dirás: << Todo se arreglará, quédate>>,

y no que me amas.

 

Dame voz para decírtelo,

dame valor

para no volver a verte.

Contigo dejo lo que amo

y me escondo en el adiós.

Dame voz para decírtelo,

dame valor

para no volver a verte.

Contigo dejo lo que amor

y me escondo en el adiós.

 

Cuando me miro al espejo

parezco medio retrato, ahora

falta mi otra mitad.

 

Cómo escapar de la costumbre

cuando en verdad no puedo ver

que estoy sola,

no estás aquí...

 

Dame voz para decírtelo,

dame valor

para no volver a verte.

Contigo dejo lo que amor

y me escondo en el adiós.

 

Pongo la llave en la puerta

y aunque encienda todas las luces

la casa está oscura.

 

Las palabras diseminadas ya no cuentan,

responden a los años vacíos

que llenamos los dos.

 

Me marcho aunque me digas:  <>,

me marcho de aquello cuanto amo.

 

Dame voz para decírtelo,

dame valor

para no volver a verte.

Contigo dejo lo que amor

y me escondo en el adiós. (2 veces)

 

Me marcho ahora de la rutina,

me marcho y para mí que vivo en la verdad,

me marcho de aquello cuanto amo...


... Y LA CANCIÓN ORIGINAL ES:

Sólo queda una vela encendida en medio de la tarta
y se quiere consumir
Ya se van los invitados,
tú y yo nos miramos sin saber bien qué decir
Nada que descubra lo que siento,
que este día fue perfecto y parezco tan feliz.
Nada como que hace mucho tiempo que me cuesta sonreír .

Quiero vivir, quiero gritar,
quiero sentir el universo sobre mí.
Quiero correr en libertad,
quiero encontrar mi sitio.

Una broma del destino,
una melodía acelerada en una canción que nunca acaba
Ya he tenido suficiente,
necesito alguien que comprenda
que estoy sola en medio de un montón de gente
¿Qué puedo hacer?

Quiero vivir, quiero gritar,
quiero sentir el universo sobre mí
Quiero correr en libertad,
quiero llorar de felicidad
Quiero vivir, quiero sentir el universo sobre mí
Como un náufrago en el mar, quiero encontrar mi sitio,
Sólo encontrar mi sitio.

Todos los juguetes rotos,
todos los amantes locos,
todos los zapatos de charol.
Todas las casitas de muñecas donde celebraba fiestas,
donde solo estaba yo
Vuelve el espíritu olvidado del verano del amor.

Quiero vivir, quiero gritar,
quiero sentir el universo sobre mí.
Quiero correr en libertad,
quiero llorar de felicidad.
Quiero vivir, quiero sentir el universo sobre mí
Como un náufrago en el mar,
quiero encontrar mi sitio,
Sólo encontrar mi sitio.

Quiero vivir, quiero gritar,
quiero sentir el universo sobre mí.
Quiero correr en libertad,
quiero llorar de felicidad.
Quiero vivir,
quiero sentir el universo sobre mí
Como un naufrago en el mar,
quiero encontrar mi sitio.

Solo queda una vela encendida en medio de la tarta
Y se quiere consumir.

http://www.youtube.com/watch?v=5H1Mpus3zwU&feature=fvw
11/09/2010 00:21 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Inmortal Afrodita

Αθάνατη Αφροδίτη του Διός κόρη,
όλο παγίδες στήνεις της αγάπης.
Δέσποινα παρακαλώ,
μη να χαρείς, μη ρίχνεις άλλο βάρος
από καημούς και πίκρες στην ψυχή μου.

Δέσποινα παρακαλώ,

μη να χαρείς.

Τι να ’ναι πάλι τι

εκείνο που ποθεί η τρελή καρδιά μου.
Ποια να ’ναι πάλι αυτή
που την Πειθώ ικετεύεις να σου φέρει πίσω.
Ποια να πονέσεις σ’ έκανε Σαπφώ?
Ποια να ’ναι πάλι αυτή
που την Πειθώ ικετεύεις να σου φέρει πίσω.

Έλα λοιπόν ακόμα μια φορά

να με λυτρώσεις απ’ τα βάσανά μου.

Inmortal Afrodita, hija de Zeus,

continuamente tiendes las trampas del amor.

Te ruego, señora,

no por favor, no arrojes más carga

de penas y amarguras en mi alma.

Te ruego, señora,

no por favor.

¿Qué será otra vez, qué,

aquello que desea mi loco corazón?

¿Quién será otra vez ella, quién,

que imploras a Persuasión que te la devuelva?

¿Quién es la que ha hecho que sientas dolor, Safo?

¿Quién será otra vez ella, quién,

que imploras a Persuasión que te la devuelva?

Ven entonces todavía una vez más

para liberarme de mis tormentos.


Otra del disco Γρήγορα η ώρα πέρασε interpretado por Elefthería Arvanitaki y Nikos Xydakis, que por cierto, es quien compuso la música de este disco.

Si hay Dios (Haris Alexiou)

Θεός αν είναι  Si hay Dios  Χάρις Αλεξίου Haris Alexiou

Τις νύχτες μπαίνεις στα όνειρά μου
λες κι ήρθες σε δικό σου κήπο
κι αν μεγαλώσαν τα φτερά μου
εγώ απ’ το πλάι σου δε λείπω
Θεός αν είναι

Χιλιάδες άγγελοι με τ’ άσπρα
κλωνάρια λησμονιάς μοιράζουν
κι από το σώμα μου σαν άστρα
παιδιά δικά σου ανάσες βγάζουν

Θεός αν είναι στις φλόγες να καείς
κι απ’ το δάκρυ μου φωτιά να πιεις
δεν μπορείς μια ζωή καρδιά να συγχωρείς
Θεός αν είναι κι αν μ’ αγαπάει κανείς
Θεός αν είναι κι αν μ’ αγαπάει κανείς

Οι φίλοι μου όλοι εδώ και χρόνια
ζευγάρια γίναν φτιάξαν σπίτια
μονάχα εμένα χάσκει ακόμα
χωρίς μια στέγη ετούτη η αλήθεια

Θεός αν είναι στις φλόγες να καείς
κι απ’ το δάκρυ μου φωτιά να πιεις
δεν μπορείς μια ζωή καρδιά να συγχωρείς
Θεός αν είναι κι αν μ’ αγαπάει κανείς
Θεός αν είναι κι αν μ’ αγαπάει κανείς

Por las noches entras en mis sueños,

parece que llegaras a tu propio jardín,

y crecieron mis alas,

yo no me marcho de tu lado

si hay Dios.

 

Miles de ángeles con las blancas

ramas del olvido las van repartiendo,

y de mi cuerpo como estrellas

tus niños sacan su aliento.

 

Si hay Dios ojalá que ardas en las llamas

y bebas el fuego de mi lágrima.

No puedes perdonar una vida, corazón,

si hay Dios y si alguien me ama,

si hay Dios y si alguien me ama.

 

Todos mis amigos desde hace años

encontraron pareja, construyeron hogares,

sólo yo permanezco sola,

sin techo, esa es la verdad.

 

Si hay Dios ojalá que ardas en las llamas

y bebas el fuego de mi lágrima.

No puedes perdonar una vida, corazón,

si hay Dios y si alguien me ama,

si hay Dios y si alguien me ama.

12/07/2010 12:34 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

La canción del desierto - Kotsiras

Το τραγούδι της ερήμου La canción del desierto Γιάννης Κότσιρας Yannis Kotsiras

Ακόμα κι αν φύγεις
για το γύρο του κόσμου
θα’ σαι πάντα δικός μου
θα είμαστε πάντα μαζί

Και δε θα μου λείπεις
γιατί θα ’ναι η ψυχή μου
το τραγούδι της ερήμου
που θα σ’ ακολουθεί

Τα ήσυχα βράδια
η Αθήνα θ’ ανάβει
σαν μεγάλο καράβι
που θα ’σαι μέσα κι εσύ

Και δε θα σου λείπω
γιατί θα ’ναι η ψυχή μου
το τραγούδι της ερήμου
που θα σ’ ακολουθεί

Τα ήσυχα βράδια
θα περνάει φωτισμένο
της ζωής μου το τρένο
που θα ’σαι μέσα κι εσύ

Και δε θα σου λείπω
γιατί θα ’ναι η ψυχή μου
το τραγούδι της ερήμου
που θα σ’ ακολουθεί.

 

Aunque te marcharas

a dar la vuelta al mundo

siempre serás mío,

estaremos siempre juntos.

 

Y no te echaré de menos

porque será mi alma

la canción del desierto

que te seguirá.

 

Las noches tranquilas

Atenas encenderá

como un gran barco

en el que estarás dentro también tú.

 

Y no me echarás de menos

porque será mi alma

la canción del desierto

que te seguirá.

 

Las noches tranquilas

pasará iluminado

el tren de mi vida

en el que estarás siempre tú.

 

Y no te echaré de menos

porque será mi alma

la canción del desierto

que te seguirá.

Ángel de la guarda - Kotsiras

Φύλακας άγγελος Ángel de la guarda   Γιάννης Κότσιρας Yannis Kotsiras

Όταν θα νιώθεις μοναξιά
όταν το σπίτι θα ’ναι άδειο
θα ’χεις εμένα συντροφιά
και θα σου δίνω εγώ κουράγιο

Όταν μαυρίζει ο ουρανός

όταν παγώνει η αγκαλιά σου
κι όταν σε πνίγει ένας λυγμός
εγώ θα έρχομαι κοντά σου

Μονάχα εσύ να ’σαι καλά

μη δω στα μάτια σου ούτε δάκρυ
μπορεί να ζούμε χωριστά
μα τότε ζήσαμε μια αγάπη

Να ’σαι κορίτσι μου καλά

κι όταν ζητάς τον άνθρωπό σου
θα είμαι κάπου εκεί κοντά
ο φύλακας ο άγγελός σου

Αν σου ραγίζει την καρδιά

κι αν μόνη θέλει να σ’ αφήσει
πες του πως κάποιος μια φορά
αληθινά σ’ είχε αγαπήσει

Μονάχα εσύ να ’σαι καλά

μη δω στα μάτια σου ούτε δάκρυ
μπορεί να ζούμε χωριστά
μα τότε ζήσαμε μια αγάπη

Να ’σαι κορίτσι μου καλά

κι όταν ζητάς τον άνθρωπό σου
θα είμαι κάπου εκεί κοντά
ο φύλακας ο άγγελός σου

Cuando sientas  soledad,

cuando la casa esté vacía,

me tendrás a mí de compañía,

yo te daré ánimo.


Cuando se oscurezca el cielo

cuando se hiele tu abrazo,

y cuando te ahogue un sollozo,

yo vendré a tu lado.


Tú solamente espero que estés bien,

que no vea en tus ojos ni una lágrima.

Puede que vivamos separados,

pero entonces vivimos un amor.


Ojalá que estés bien, mi niña,

y cuando busques a alguien,

yo estaré por allí cerca,

tu ángel de la guarda.


Si se te rompe el corazón

y quiere dejarte sola

dile que una vez alguien

te quiso de verdad.


Tú solamente espero que estés bien

que no vea en tus ojos ni una lágrima.

Puede que vivamos separados,

pero entonces vivimos un amor.


Ojalá que estés bien, mi niña,

y cuando busques a alguien,

yo estaré por allí cerca,

tu ángel de la guarda.

 

31/05/2010 22:44 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Robin de los bosques quemados - Peridis

Ο Ρομπέν των καμμένων δασών Robin de los bosques quemados  Ορφέας Περίδης Orfeas Peridis

Γεννήθηκα μες τη σπηλιά του τσιμεντένιου δράκου
από το στόμα του ξερνάει τις φλόγες του θανάτου
στένεψε ο κόσμος , στένεψε, στένεψε το μυαλό μου
η πολιτεία πιο μικρή απ’το δωμάτιο μου

Σπίτι, τους φίλους , τη δουλειά, όλους θα τους αφήσω
δίχως βοήθεια καμιά, μόνος θα πολεμήσω.

θα πάρω κράνος διχτυωτό απ’ το Μοναστηράκι
θα βάλω πάνω ένα φτερό μαύρο από κοράκι
θα πάρω φτυάρι και κασμά και πετσετέ φουλάρι
θα πάρω δρόμους και βουνά πάνω σ’ένα μουλάρι.

Είμ’ο Ρομπέν των καμένων δασών
και των πολυκατοικιών(δις).

Γεννήθηκα μέσα στη γη μια ντάλα μεσημέρι
και σε πλατεία φύτρωσα, σ’έμα μικρό παρτέρι
στένεψε ο κόσμος στένεψε, στέρεψε η έμπνευσή μου
ο αέρας μου λιγότερος απ’την αναπνοή μου
Ειμ’ένα φαλακρό βουνό , γη καταπατημένη
μπουλντόζα ακυβέρνητη, από κλωστή δεμένη.

Είμαι εδώ , δεν είμαι εδώ ,δεν ξέρω , δεν κρατιέμαι
θηρίο είμαι ακέφαλο , θηρίο που καταριέμαι
φτάνει ως εδώ , βγάλτε για μένα ένα νόμο
βάλτε με να περνάω γέρους απ’το δρόμο.

Είμ’ο Ρομπέν των καμένων δασών
και των πολυκατοικιών(δις).

Nací en la cueva del dragón de cemento,

de su boca vomita las llamas de la muerte.

Se ha puesto difícil el mundo, se ha puesto difícil, se ha puesto difícil mi cabeza,

el Estado más pequeño de mi habitación.

 

Casa, amigos, trabajo, a todos los voy a dejar

sin ninguna ayuda, solo voy a luchar.

 

Voy a tomar un casco con red metálica de Monastiraki,

me pondré encima un ala negra de una doncella,

voy a tomar una pala, un pico y un pañuelo para el cuello,

voy a tomar las calles y las montañas sobre un mulo.

 

Soy el Robin de los bosques 

y de los edificios quemados. (dos veces)

 

Nací en la tierra un caluroso mediodía

y broté en la plaza, en un pequeño parterre.

Se ha puesto difícil el mundo, se ha puesto difícil, se ha agotado mi inspiración.

Mi aire es menor que el de mi respiración.

Soy un monte pelado, tierra pisoteada,

excavadora sin dirección, pendiente de un hilo.

 

Estoy aquí, no estoy aquí, no lo sé, no me sostengo,

soy una fiera descerebrada, fiera que maldigo,

ya basta, sacad por mí una ley,

ponedme para superar a los ancianos de la calle.

 

Soy el Robin de los bosques 

y de los edificios quemados. (dos veces)

 

08/05/2010 22:57 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

¿Qué quiero, qué?

Τι θέλω τί   Νίκος Ξυδάκης και Ελευθερία Αρβανιτάκη // ¿Qué quiero, qué? Nikos Xydakis y Eleftheria Arvanitaki

Ολονυχτίς ο σκοτεινός
τα μάτια ο ύπνος κυριεύει
και με καίει, με καίει
και μ’ ανάβει ο πόθος
σύγκορμη.

Τί θέλω τί, μήτε ξέρω τί,

δυο γνώμες μέσα μου.
Τί θέλω τί, μήτε ξέρω τί,
σταγόνα τη σταγόνα ο πόνος μου.

Toda la noche el oscuro sueño

los ojos  domina

y me quema, me quema,

y me enciende la pasión

todo el cuerpo.

 

¿Qué quiero, qué? Ni tan siquiera lo sé,

dos opiniones dentro de mí.

¿Qué quiero, qué? Ni tan siquiera lo sé,

gota a gota mi dolor.

(Del disco Γρήγορα η ώρα πέρασε)

 

02/05/2010 19:30 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Ha pasado el tiempo

Πέρασε η ώρα   Ελευθερία Αρβανιτάκη και Νίκος Χυδάκης  //  Ha pasado el tiempo   Elefthería Arvanitaki y Nikos Xidakis

Γρήγορα η ώρα πέρασε, μεσάνυχτα κοντεύουν,
πάει το φεγγάρι, πάει και η Πούλια, βασιλέψανε
και μόνο εγώ κείτομαι δω μονάχη κι έρημη.
Ο Έρωτας που βάσανα μοιράζει, ο Έρωτας
που παραμύθια πλάθει άρπαξε την ψυχή μου
και την τράνταξε ίδια καθώς αγέρας απ’ τα βουνά
χυμάει μέσα στους δρυς φυσομανώντας.

Rápidamente ha pasado el tiempo, la medianoche se acerca,

se va la luna, se van las Pléyades, se han puesto,

y sólo quedo yo aquí sola y desierta.

El Amor, que reparte tormentos, el Amor

que forja cuentos me ha robado el alma

y la ha sacudido del mismo modo que el viento de las montañas

se abalanza entre las encinas bramando.

 

La letra de esta canción es una adaptación poética que realizó Odiseas Elytis sobre unos versos de Safo, cuyo título da nombre a un disco interpretado por Nikos Xydakis y Elefthería Arvanitaki (del año 2006), en los que interpretan poemas de artistas griegos (unos cuantos de Safo, con la traducción al moderno realizada por Elytis), un disco sobre el que he recibido petición en mi buzón de sugerencias (¡Gracias por aportar ideas!). La portada es la que se puede ver en el vídeo (no he encontrado otro mejor, pero para escuchar la canción es más que suficiente, aunque se corte un poco el final, lástima). ¿Y el poema original? Al menos en la edición que yo tengo, que es de Hiperión, se resume básicamente a los tres primeros versos que veis en la traducción castellana, pero para los curiosos que quieran conocer los versos de Safo... ¡allá van!:

δέδυκε  μὲν ἁ σελάνα

καὶ Πληϊάδες, μέσαι δὲ

νύκτες, παρὰ δ’ ἔρχεθ’ ὥρα, 

ἐγὼ δὲ μόνα καθεύδω.

Es decir...

"Se han escondido la luna

y las Pléyades, y en mitad de la noche,

y se pasa el tiempo,

pero yo duermo sola".

 

 

Luna llena - Haris Alexiou

Πανσέλινος Luna llena  Χάρις Αλεξίου  Haris Alexiou

Στην μέση ενός μικρού σπιτιού που ’χω νοικιάσει
το γέλιο ενός μωρού παιδιού με έχει αγκαλιάσει.
Τα ζήτησα όλα απ’ τη ζωή μου, τα πλήρωσα με τη ψυχή μου
να έχει ένα τόπο η καρδια πριν να γεράσει...

Έχει πανσέληνο απόψε κι είναι ωραία
είναι αλλιώτικη η σιώπη χωρίς παρέα.
Δεν νοιώθω θλίψη, μα μου΄χει λείψει
το κοριτσακι αυτό που αγάπησες τυχαία.
Δεν νιώθω θλίψη, μα μου ’χει λείψει
το λάγνο ψέμα σου, που τα ’κανε ολα ωραία.

Είναι σκλήρο για μια γυναίκα να ’ναι μόνη
στο λέω τώρα που η αλήθεια δεν θυμώνει.
Όση και να ’ναι η δύναμή μου, θέλω έναν άνθρωπο μαζί μου
Η μοναξιά στήνει παγίδες και πληγώνει...

Μα έχει πανσέληνο απόψε κι είναι ωραία
το σπίτι μου έρημο μα κάνουμε παρέα.
Δεν νοιώθω θλίψη, μα μου ’χει λείψει
το κοριτσάκι αυτό που αγάπησες τοιχαία.
Δεν νοιώθω θλίψη, μα μου ’χει λείψει
το λάγνο ψέμα σου, που τα ’κανε ολα ωραία.

En medio de una pequeña casa que tengo alquilada

la risa de un niño de pecho me ha abrazado.

He pedido todo de mi vida, mi alma lo ha pagado,

ojalá tenga un lugar el corazón antes de envejecer...

 

Esta noche hay luna llena y es bonita,

es diferente el silencio sin compañía.

No siento tristeza, pero tengo añoranza

de aquella niña que quisiste por casualidad.

No siento tristeza, pero tengo añoranza

de tu lascivo engaño, que todo lo hacía bonito.

 

Es duro para una mujer estar sola,

te lo digo ahora que la verdad no enoja.

Sea cuanta sea mi fuerza, quiero a alguien junto a mí.

La soledad tiende trampas y hiere...

 

Pero esta noche hay luna llena y es bonita,

mi casa está desierta pero nos hacemos compañía.

No siento tristeza, pero tengo añoranza

de aquella niña que quisiste por casualidad.

No siento tristeza, pero tengo añoranza

de tu lascivo engaño, que todo lo hacía bonito.

 

He mantenido mi vida - Seferis

Κράτησα τη ζωή μου
ταξιδεύοντας ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα,
κάτω απ’το πλάγιασμα της βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες
με τα φύλλα της οξιάς,
καμιά φωτιά
στην κορυφή τους βραδιάζει.

He mantenido mi vida

viajando entre árboles amarillos,

bajo el recostarse de la lluvia

en silenciosas laderas cargadas

con las hojas del haya.

Ningún fuego

En su cumbre, está anocheciendo.

Versos de Yorgos Seferis

Música de Mikis Theodorakis

Interpretación de Grigoris Bithikotsis.

Al hablar de música popular griega es muy frecuente oír hablar de Grigoris Bithikotsis, seguramente uno de los nombres más sonados y relevantes del panorama folklórico helénico. Natural del barrio de Peristeri (Atenas) y de familia humilde, pronto mostró un gran interés por la música y en cuanto pudo se hizo con un bouzoukι. Además de interpretar un buen número de canciones, también llegó a componer él mismo algo más de ochenta. Colaboró muy estrechamente con Theodorakis, a quien conoció en 1959. Sin duda es una figura importante que no debemos olvidar al hablar de la música popular griega (Τα λαϊκά). Falleció ya en 2005 con 80 años.

21/02/2010 12:18 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

No soy como los demás - Notis Sfakianakis

Δεν είμαι σαν τους άλλους  No soy como los demás //  Νότης Σφακιανάκης   Notis Sfakianakis

Πάψε πια να με συγκρίνεις με τον καθένα,
είναι άδικο να κρίνεις εσύ εμένα
κι αν τον έρωτά μου σβήνεις να ξέρεις ένα...

Εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους,
τους δήθεν, τους μεγάλους
που τάχα σ’ αγαπάνε...
Εγώ δεν είμαι σαν εκείνους
που κάνουνε τους φίλους
και πίσω σου γελάνε...

Γιατί εγώ σ’ αγαπώ και το φωνάζω
και να ξέρεις δεν αλλάζω
έτσι ήμουν και έτσι θα’μαι..
Γιατί εγώ σ’ αγαπώ σαν τη ζωή μου
και αν δεν είσαι εδώ μαζί μου
σαν μικρό παιδί φοβάμαι...

Όσο θέλεις, πόνεσέ με,μη με λυπάσαι
σ’ ένα τέλος άφησέ με και μη φοβάσαι..
μ’ ένα αντίο σκότωσέ με,μα να θυμάσαι...

Εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους,
τους δήθεν,τους μεγάλους
που τάχα σ’ αγαπάνε...
Εγώ δεν είμαι σαν εκείνους
που κάνουνε τους φίλους
και πίσω σου γελάνε...

Γιατί εγώ σ’ αγαπώ και το φωνάζω
και να ξέρεις δεν αλλάζω
έτσι ήμουν και έτσι θα’μαι..
Γιατί εγώ σ’ αγαπώ σαν τη ζωή μου
και αν δεν είσαι εδώ μαζί μου
σαν μικρό παιδί φοβάμαι...

Deja ya de compararme con cualquiera,

es injusto que tú me juzgues a mí,

y si tú apagas mi amor, que sepas algo...

 

Yo no soy como los demás,

los grandes que supuestamente,

acaso te amen.

Yo no soy como aquellos

que se hacen pasar por amigos

y a tus espaldas se ríen...

 

Porque yo te quiero y lo grito,

y que sepas que no estoy cambiando,

así era y así seré.

Porque yo te quiero como a mi vida,

y si no estás aquí junto a mí

como un niño pequeño siento miedo.

 

Cuanto quieras, hazme daño, no lo sientas por mí.

Déjame en un final y no tengas miedo,

mátame con un adiós, pero recuerda...

 

Yo no soy como los demás,

los grandes que supuestamente,

acaso te amen.

Yo no soy como aquellos

que se hacen pasar por amigos

y a tus espaldas se ríen...

 

Porque yo te quiero y lo grito,

y que sepas que no estoy cambiando,

así era y así seré.

Porque yo te quiero como a mi vida,

y si no estás aquí junto a mí

como un niño pequeño siento miedo.

Notis Sfakianakis (Νότης Σφακιανάκης): Este cantante natural de la isla de Creta (aunque trasladado a sus siete años a la isla de Cos) es descubierto en un concierto en 1990 en Tesalónica, en que actuó junto a la cantante Eleni Dimou. Aquí los productores de una discográfica fijan en él su atención y en 1991 saldrá su primer disco al mercado (Πρώτη φορά : Primera vez). Apropiado título para su primera producción, la verdad. Desde entonces ha seguido grabando nuevas canciones y en la actualidad podrá presumir de ser uno de los cantantes de mayor popularidad de su país. Incluso ha llegado a actuar fuera de sus fronteras, como por ejemplo en el Conference-Hall Wembley de Londres y hasta en algunas ciudades de Australia, en Alemania y en distintos puntos del continente americano.

14/02/2010 11:06 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Esmeralda

Εσμεράλδα     //   Esmeralda

Ολονυχτίς τον πότισες με το κρασί του Μίδα
κι ο φάρος τον ελίκνιζε με τρεις αναλαμπές
Δίπλα ο λοστρόμος με μακριά πειρατική πλεξίδα
κι αλάργα μας το σκοτεινό λιμάνι του Gabes

Απά στο γλυκοχάραμα σε φίλησε ο πνιγμένος
κι όταν ξυπνήσεις με διπλή καμπάνα θα πνιγείς
Στο κάθε χάδι κι ένας κόμπος φεύγει ματωμένος
απ’ το σημάδι της παλιάς κινέζικης πληγής

Ο παπαγάλος σου ’στειλε στερνή φορά το γεια σου
κι απάντησε απ’ το στόκολο σπασμένα ο θερμαστής
πέτα στο κύμα τον παλιό που εσκούριασε σουγιά σου
κι άντε μονάχη στον πρωραίον ιστό να κρεμαστείς

Γράφει η προπέλα φεύγοντας ξοπίσω "σε προδίνω"
κι ο γρύλος τον ξανασφυράει στριγγά του τιμονιού
Μη φεύγεις. Πες μου, το ’πνιξες μια νύχτα στο Λονδίνο
ή στα βρωμιάρικα νερά κάποιου άλλου λιμανιού;

Ξυπνάν οι ναύτες του βυθού ρισάλτο να βαρέσουν
κι απέ να σου χτενίσουνε για πάντα τα μαλλιά.
Τρόχισε κείνα τα σπαθιά του λόγου που μ’ αρέσουν
και ξαναγύρνα με τις φώκιες πέρα στη σπηλιά

Τρεις μέρες σπάγαν τα καρφιά και τρεις που σε καρφώναν
και συ με τις παλάμες σου πεισματικά κλειστές
στερνή φορά κι ανώφελα ξορκίζεις τον τυφώνα
που μας τραβάει για τη στεριά με τους ναυαγιστές

Toda la noche le hiciste beber con el vino de Midas

y el faro le meció con tres destellos.

Al lado el contramaestre con una larga trenza de pirata

y lejos de nosotros el oscuro puerto de Gabes.

 

En el dulce amanecer te besó el ahogado,

y cuando despiertes con dos golpes de campana te ahogarás.

En cada caricia también se va un nudo ensangrentado

de la señal de la vieja herida china.

 

El papagayo te envió por última vez el saludo

y respondió quebradamente el fogonero desde el horno:

"Vuela hacia la vieja ola que tu navaja oxidó

y ve tú sola a colgarte del mástil de la proa".

 

Deja escrito la hélice del barco detrás, al marcharse, "Te estoy traicionando"

y el torno del timón resuena de modo estridente.

No te vayas, dime. ¿Lo ahogaste una noche en Londres

o en las turbias aguas de algún otro puerto?

 

De la profundidad para pegar un redoble despiertan los marineros

y vienen para peinarte por siempre los cabellos.

Afiló aquellas espadas que me gustan 

y regresó con las focas más allá, en la cueva.

 

Tres días los clavos se rompían y tres que se te clavaban,

y tú con tus palmas con obstinación cerradas.

Por última vez y en vano estás exorcizando el tifón

que nos arrastra hacia la tierra firme con los náufragos.

Versos de Nikos Kavvadías

Música de Thanos Mikroutsikos

Acabo de darme cuenta de que justamente este año es el centenario del nacimiento del poeta marinero Nikos Kavvadías (nació el 11 de enero de 1910). Sirva este post como homenaje a su memoria.

En cuanto a Mikroutsikos, decir simplemente que es un prolífico y destacado compositor griego cuya producción "Ο σταυρός του Νότου" (La cruz del Sur -1979) cosechó bastante éxito en Grecia, con letras precisamente de Kavvadías. Se hizo una reedición renovada con nueva instrumentación, nuevos intérpretes y que incluía seis nuevas canciones, en 1991, Οι γραμμές των οριζόντων (Las líneas de los horizontes).

Pero también ha compuesto música para poemas de Ritsos, Bertolt Brecht, Eurípides, Kavafis... e incluso una de sus composiciones está dedicada a Fuente Ovejuna, ¡de Lope de Vega! Una obra sin ningún desperdicio, en la que podemos escuchar con frecuencia los nombres de Castilla, Sevilla y Ciudad Real (y España, claro)... a la griega, eso sí.

La bicicleta, de Kostas Makedonas

Το ποδήλατο // La bicicleta  *  Κώστας Μακεδόνας // Kostas Makedonas

Παίρνω ένα ποδήλατο και φεύγω για τ’ αδύνατο,
κρατάω στο χέρι το κλειδί,
πιάνω το τιμόνι, ο σφυγμός μου δυναμώνει
το έργο κάπου το ’χω ξαναδεί.

Ήμουν μικρό παιδάκι με καθαρή καρδιά,
είχα τ’ονειρό μου, το ποδήλατό μου,
κι όλα έμοιαζαν σωστά,
έγινα δεκάξι, κι όλα ήταν εντάξει
είχα μια ζωή μπροστά.

Το ποδήλατό μου ήταν πάντοτε δικό μου,
και με πήγαινε πολύ μακρυά
μέσα στη Σαχάρα, σαν την πιο βαθιά λαχτάρα,
μ’ οδηγούσε πέρα απ’ τη χαρά

Και τώρα στον αγώνα, ξανά απ’ την αρχή,
Φόρτσα στο πεντάλι, να ’ρθουνε κι οι άλλοι,
πάμε για ορθοπεταλιές
τα ποδήλατά μας, όπως τα όνειρά μας
ξέρουν από ανηφοριές.

Tomo una bicicleta y me marcho hacia lo imposible,

sostengo en la mano la llave,

agarro el manillar y mi pulso va creciendo,

ya he visto esta obra en alguna parte.

 

Era un pequeño muchachejo de corazón limpio,

tenía mi sueño, tenía mi bicicleta,

y todo parecía estar en orden.

También cuando tenía dieciséis todo estaba bien,

tenía una vida por delante.

 

Mi bicicleta fue siempre mía

y me llevaba muy lejos

en medio del Sáhara, como el más profundo anhelo

me conducía más allá de la alegría.

 

Y ahora en la carrera, de nuevo desde el comienzo

fuerza en el pedal, ojalá vengan también los demás,

vayamos pedaleando por encima del sillín

nuestras bicicletas, así como nuestros sueños

ellas conocen nuestras cuestas arriba.

 

Kostas Makedonas es un cantante de Tesalónica que comenzó su andadura en el mundo musical en 1989, hace ya poco más de veinte años, es una figura bastante destacada del panorama griego. Aproximadamente una decena de discos conforman hoy su producción discográfica, y también ha colaborado con otros artistas en múltiples ocasiones, con artistas de la talla de Yorgos Dalaras, Álkistis Protopsalti, Yannis Markópoulos, Haris Alexiou, Manolis Mitsiás, Glikería, Marinela, Thanos Mikroutsikos, Aris Davarakis.... entre otros.

La canción del vídeo es de 1996 y quizá sea una de las que mejor representa a este artista. Al traducirla he descubierto que hay una palabra en griego para definir las pedaladas que se dan de pie en la bicicleta, cuando nos levantamos y nos separamos del sillín... eso que no sé cómo llamarlo en español (si es que existe una denominación propia para ello), los griegos lo llaman ορθοπεταλιά [orzopetaliá]. Yo, que adoro la bicicleta como un cómodo medio de transporte urbano, no puedo evitar sentirme muy identificada con esta canción. No es que la canción hable de ello específicamente, pero sí que da una relevancia a la bici a la que normalmente ya no estamos acostumbrados.

Καλή χρονιά!!!   ¡Feliz año nuevo 2010!

Gracias, de Nikos Portokáloglou

Ευχαριστώ    Gracias   //    Νίκος Πορτοκάλογλου     Nikos Portokáloglou

Μέρες σκοτεινές, φως μου δε με ξέχασες,
μέρες αδειανές, δίπλα μου τις έχασες,
νύχτες λαμπερές, νύχτες που με μέθυσες
νύχτες σαν γιορτές, το αίνιγμά μου έλυσες.

Θέλω μόνο να σου πω, να σου πω ευχαριστώ
θέλω μόνο να σου πω, να σου πω ευχαριστώ
ευχαριστώ, ευχαριστώ που ήσουν πάντοτε εδώ.

Νύχτες παγερές, τη φωτιά σου έδωσες
νύχτες τρομερές, από εμένα μ’ έσωσες
μέρες λαμπερές δίπλα μου περπάτησες
μέρες σαν γιορτές απλόχερα μου χάρισες.

Oscuros días, mi luz, de mí no te olvidaste,

vacíos días, a mi lado los perdiste,

brillantes noches, noches en que me emborrachaste,

noches como fiestas, mi enigma resolviste.

 

Quiero sólo decirte, decirte gracias.

Quiero sólo decirte, decirte gracias.

Gracias, gracias, que siempre estuviste aquí.

 

Heladas noches, me diste tu fuego,

terribles noches, por mí me mantuviste

brillantes días, junto a mí caminaste

días como fiestas generosamente me regalaste.

El texto griego que aparece cerca del final del vídeo nos dice lo siguiente:

" Deseo que tengas a tu lado lo que amas... ¡y que ames aquello que tengas! Nunca lo consideres como algo evidente... ¡demuéstralo cada día que pasa!"

He elegido esta canción de Nikos Portokáloglou porque me gusta mucho lo que representa, y porque su melodía sencillamente me cautiva... quizás se trate de una de sus canciones más conmovedoras.

Nikos Portokáloglou es un cantante natural de Volos (donde, por cierto, ya que me he enterado accidentalmente lo comento, se celebrarán los Juegos Mediterráneos en 2013), un músico autodidacta que además toca la guitarra y compone. Es ya todo un veterano del panorama musical griego, pues comenzó su andadura a finales de los años 70 en un grupo que se llamaba "Fatmé", pero que se disolvió en 1989, momento en que Nikos continúa su andadura musical, ya en solitario. Era su grupo un conjunto de rock, y la influencia de sus sonidos eléctricos se dejarán notar también en su nueva trayectoria, ahora combinados con sonidos orientales. Grandes músicos de la talla de Hatzidakis, Theodorakis o Savvópoulos han llegado a solicitar su colaboración para interpretaciones en directo, o en la radio, o incluso en programaciones televisivas. Y también ha llegado a colaborar en discos con algunos artistas como Haris Alexiou, Dimitris Mitrópanos y Eleni Tsaligopoúlou. Sin duda se constituye como uno de los artistas más maduros del panorama musical griego, alguien que merece mucho la pena tener en cuenta.

 

El espejo, de Fivos Delivoriás

Ο καθρέφτης // El espejo      Φοίβος Δεληβοριάς // Fívos Delivoriás

Έχω μπροστά μου συνεχώς έναν καθρέφτη
που μ’εμποδίζει ότι είναι πίσω του να δω,
δεν έχω δει ποτέ μου πιο μεγάλο ψεύτη
και το χειρότερο,είναι όμοιος εγώ...

Δείχνει πολύ καλός ενώ εγώ δεν είμαι,
δείχνει κακός ενώ δεν είμαι ούτε αυτό.
Όσοι μου λένε "φίλε όπως είσαι μείνε"
είναι όσοι χάψαν τον αντικατοπτρισμό.

Έναν καθρέφτη συνεχώς έχω μπροστά μου,
πάνω του πέφτει και ραγίζεται η καρδιά μου,
πάνω του πέφτει και ραγίζεται η καρδιά μου,
ένα καθρέφτη συνεχώς έχω μπροστά μου...

Αντανακλά αυτά που θέλουν οι γυναίκες
κι έτσι τις πείθει ότι είμαι το άλλο τους μισό
μπροστά του γδύνονται του λεν(ε) γλυκές κουβέντες,
πίσω απ’το τζάμι εγώ ολομόναχος κοιτώ

Κάνει παιχνίδι ως και με τα πρότυπά μου
τις θείες φωνές που μου μιλούσανε παιδί
τις φέρνει απέναντι μου και στα κυβικά μου
πάω να τις φτάσω και τσουγκρίζω στο γυαλί

Έναν καθρέφτη συνεχώς έχω μπροστά μου
πάνω του πέφτει και ραγίζεται η καρδιά μου
πάνω του πέφτει και ραγίζεται η καρδιά μου,
ένα καθρέφτη συνεχώς έχω μπροστά μου...

Ξέρω πως όλοι πια πιστεύουν σε καθρέφτες
σε οθόνες σε φωτοτυπίες και προβολείς
μέχρι παιχνίδια έχουν βγάλει που οι παίκτες
ζουν σε μια γυάλα και τους βλέπουμε όλοι εμείς

Μα εγώ θα κάνω τον καθρέφτη μου κομμάτια
ξέρω ότι αυτό που κρύβει πίσω του είσαι εσύ
εσύ που ψάχνεις μεσ’ τα μαύρα σου τα μάτια
να καθρεφτίζεις μόνο εμένα στην ζωή.

 

Tengo siempre ante mí un espejo

que me impide ver lo que hay tras él,

jamás he visto tan gran embustero,

y lo peor es que es como yo.

 

Me muestra muy bueno, mientras que yo no lo soy,

me muestra malo, mientras que yo tampoco lo soy.

Cuantos me dicen "amigo, quédate tal cual eres"

son aquellos que se tragaron el espejismo.

 

Un espejo siempre tengo delante,

sobre él se cae y se parte mi corazón (bis),

Un espejo siempre tengo delante.

 

Refleja eso que las mujeres quieren

y así las convence de que soy su otra mitad,

ante él se desnudan, le dicen dulces palabras,

detrás del cristal yo observo completamente solitario.

 

Incluso juega con mis modelos,

las voces divinas que me hablaban de niño,

las trae delante de mí y a mi medida,

las voy a alcanzar y choco contra el cristal.

 

Un espejo siempre tengo delante,

sobre él se cae y se parte mi corazón (bis),

Un espejo siempre tengo delante.

 

Ya sé que todos creen en espejos,

en pantallas, en fotocopias y proyectores,

incluso han sacado juegos en que los jugadores

viven en una pecera y todos nosotros los vemos.

 

Mas yo voy a hacer mi espejo añicos,

sé que lo que esconde tras de sí eres tú,

tú, que estás buscando en tus negros ojos

reflejarme sólo a mí en la vida.

Este mes de noviembre se cumplen ya veinte años desde la publicación del primer disco de Fivos Delivoriás (Η παρέλαση = El desfile). Y esto ocurrió porque en 1988 le había llevado algunas de sus canciones a Manos Hatzidakis, lo que tuvo como resultado la publicación de su primer LP. A partir de entonces, cada ciertos años ha ido apareciendo algún que otro disco de Delivoriás, aunque no muy regularmente, pues el segundo llegó en 1995, mismo año en el que participó conjuntamente en vivo, por primera vez en su carrera, junto a otro artista, Dionisis Savvópoulos. Después el tercero apareció en 1998, y, tras cinco años de silencio, publica en 2003 Ο καθρέφτης = El espejo, cuya canción del mismo título he traducido para este post. En 2007 tenemos otro disco nuevo (Έξω = Fuera), y ahora mismo hasta el momento su último disco llegó en 2008, un disco doble con DVD que recoge varias de sus canciones más representativas hasta el momento: (Οι απίθανες περιπέτειες του Φοίβου Δεληβοριά = Las increíbles aventuras de Fivos Delivoriás), del pasado mes de noviembre.  Como curiosidad apuntaré que Fivos recibió clases de guitarra de otro famoso cantautor griego, Orfeas Peridis.

Canto General

Esta vez el vídeo mostrado no contiene una canción en griego, sino en español, unos versos correspondientes al Canto General de Pablo Neruda. Y entonces, ¿por qué la expongo en este blog? Se trata de una composición de Mikis Theodorakis, en la que intervienen cantando María Farandouri y Petros Pandis. Se trata de otra relación existente entre la cultura griega y la hispana, de las tantas que podríamos encontrar. 

Doy las gracias (con bastante retraso, por cierto, así que pido perdón) a Benito, que me hizo llegar el vídeo con su letra a través del correo electrónico, allá por el mes de junio.

A continuación expongo los versos de la pieza musical mostrada:

La United Fruit Co.

Cuando sonó la trompeta, estuvo

todo preparado en la tierra,

y Jehová repartió el mundo

a Coca Cola Inc., Anaconda,

Ford Motors y otras entidades:

la Compañía Frutera Inc.

se reservó lo más jugoso,

la costa central de mi tierra,

la dulce cintura de América.

Bautizó de nuevo sus tierras,

Como “Repúblicas Bananas”,

y sobre los muertos dormidos,

sobre los héroes inquietos

que conquistaron la grandeza,

la libertad y las banderas,

estableció la ópera bufa:

enajenó los albedríos,

regaló coronas de César,

desenvainó la envidia, atrajo

la dictadura de las moscas,

moscas Trujillos, moscas Tachos,

moscas Carías, moscas Martínez,

moscas Ubico, moscas húmedas

de sangre humilde y mermelada,

moscas borrachas que zumban

cubre las tumbas populares,

moscas de circo, sabias moscas,

entendidas en tiranía.

 

Entre las moscas sanguinarias

la Frutera desembarca,

arrasando el café y las frutas,

en sus barcos que deslizaron

como bandejas el tesoro

de nuestras tierras sumergidas

 

Mientras tanto, por los abismos

azucarados de los puertos,

caían indios sepultados

en el vapor de la mañana:

un cuerpo rueda, una cosa

sin nombre, un número caído,

un racimo de fruta muerta

derramada en el pudridero.

 

Gia ena leptó - Por un minuto (también de Anna Vissi)

Για ένα λεπτό / Άννα Βίσση  --  Por un minuto - Anna Vissi

Είναι τα μάτια σου που είναι σαν ουρανός,
Μια πόλη του βορά στο βλέμμα σου χωρά.
Είναι ο ήλιος σου που είναι ο πιο φωτεινός στη γη

Είναι τα χείλη σου που λέγανε σ’ αγαπώ
Μου έβαλαν φωτιά, μα έφυγαν μακριά.
Είναι τ’ αστέρια σου που περιμένω να δω ξανά

Να μπορούσα να ’μουν θάλασσα εγώ
στη Θεσσαλονίκη να ’ρθω να σε βρω.

Είναι τα μάτια σου που είναι σαν ουρανός
όταν χορεύουμε σαν δυο πλανήτες στο φως.
Είναι το γέλιο σου,είναι το δάκρυ σου
είναι οι μέρες σου,είναι τα βράδια σου.

Είναι τα χείλη σου που λέγανε σ’ αγαπώ
μου έβαλαν φωτιά, μα έφυγαν μακριά.
για μια σου λέξη μόνο τραγουδάω και ζω ξανά.

Για ένα λεπτό
θέλω να φύγουμε σε κάποιο αστέρι.
Ένα λεπτό
αυτά που ξέρουμε, κανείς δε ξέρει.
Να μπορούσα να ’μουν θάλασσα εγώ
στη Θεσσαλονίκη να ’ρθω να σε βρω
Για ένα λεπτό.

Είναι το άρωμά σου που ποτέ δε ξεχνώ
και μια φωτογραφία που ’χει μείνει εδώ.
Είναι όσα ζήσαμε, όσα αφήσαμε
όσα κρατήσαμε και όσα σβήσαμε.
Είναι τα μάτια σου που είναι σαν ουρανός,
Μια πόλη του βορά στο βλέμμα σου χωρά.
Είναι ο ήλιος σου που με γεμίζει με φως ξανά

Για ένα λεπτό
θέλω να φύγουμε σε κάποιο αστέρι.
Ένα λεπτό
αυτά που ξέρουμε κανείς δε ξέρει.
Να μπορούσα να ’μουν θάλασσα εγώ
στη Θεσσαλονίκη να ’ρθω να σε βρω
Για ένα λεπτό.

Να μπορούσα να ’μουν θάλασσα εγώ
στη Θεσσαλονίκη να ’ρθω να σε βρω.

Για ένα λεπτό...

Να μπορούσα να ’μουν θάλασσα εγώ
στη Θεσσαλονίκη να ’ρθω να σε βρω.

Por un minuto - Anna Vissi

Tus ojos son como el cielo,

una ciudad del norte avanza en tu mirada.

Tu sol es el más luminoso de la Tierra.

 

Son tus labios los que decían "te quiero",

me echaron fuego, pero se marcharon lejos.

Son tus estrellas las que espero ver de nuevo.

 

Ojalá yo pudiera ser mar

para ir a Tesalónica a tu encuentro.

 

Son tus ojos que son como el cielo

cuando bailamos como dos planetas, en la luz.

Es tu risa, es tu lágrima,

son tus días, son tus noches.

 

Son tus labios los que decían "te quiero"

me echaron fuego, pero se marcharon lejos.

Son tus estrellas las que espero ver de nuevo.

 

Por un minuto

quiero que nos vayamos a alguna estrella.

Un minuto,

eso que tú y yo sabemos, nadie lo sabe.

Ojalá yo pudiera ser mar

para ir a Tesalónica a tu encuentro,

por un minuto.

 

Es tu perfume del que jamás me olvido

y una fotografía que se ha quedado aquí.

Es cuanto hemos vivido, cuanto hemos dejado

cuanto hemos conservado y cuanto hemos borrado.

Son tus ojos que son como el cielo,

una ciudad del norte avanza en tu mirada.

Es tu sol que me llena de luz de nuevo.

 

Por un minuto

quiero que nos vayamos a alguna estrella.

Un minuto,

eso que tú y yo sabemos, nadie lo sabe.

Ojalá yo pudiera ser mar

para ir a Tesalónica a tu encuentro,

por un minuto.

Kanenas- Anna Vissi

Ενα σύννεφο περαστικό ήταν κι αυτό καρδιά μου,
βροχούλα καλοκαιρινή,
μα δε ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία τη δικιά μου
στοιχήματα να χάνω στο΄χω πει.
Εμείς θα είμαστε μαζί.

Κανένας μωρό μου δεν μπαίνει ανάμεσά μας,
σκοτώνω σου λέω για χάρη του έρωτά μας,
κανένας στο κόσμο εμπόδιο δεν θα γίνει,
τίποτα εμάς τους δυό δεν μας χωρίζει.

Κανένας μωρό μου δεν μπαίνει ανάμεσά μας,
σκοτώνω σου λέω για χάρη του έρωτά μας,
κανένας στο κόσμο εμπόδιο δεν θα γίνει,
τίποτα εμάς τους δυό δεν μας χωρίζει.

Οχι... όχι... το χέρι δεν στο αφήνω.
Οχι... όχι... δεν πάω πουθενά.

Είμαστε θνητοί και είναι ανθρώπινο να κάνω λάθη
μα υπάρχουν ελαφρυντικά.
Μη πιστεύεις οτι μεταξύ μας κάτι έχει αλλάξει,
στ΄ορκίζομαι όλα είναι όπως παλιά.
Εσύ είσαι απ΄όλα πιο ψηλά

Κανένας μωρό μου δεν μπαίνει ανάμεσά μας,
σκοτώνω σου λέω για χάρη του έρωτά μας,
κανένας στο κόσμο εμπόδιο δεν θα γίνει,
τίποτα εμάς τους δυό δεν μας χωρίζει

Κανένας μωρό μου δεν μπαίνει ανάμεσά μας,
σκοτώνω σου λέω για χάρη του έρωτά μας,
κανένας στο κόσμο εμπόδιο δεν θα γίνει,
τίποτα εμάς τους δυό δεν μας χωρίζει.

Οχι... όχι... το χέρι δεν στο αφήνω.
Οχι... όχι... δεν πάω πουθενά.

Κανένας μωρό μου δεν μπαίνει ανάμεσά μας,
σκοτώνω σου λέω για χάρη του έρωτά μας,
κανένας στο κόσμο εμπόδιο δεν θα γίνει,
τίποτα εμάς τους δυό δεν μας χωρίζει.

Una nube pasajera fue también eso, mi corazón,

una lluvia de verano,

mas no encaja con mi propia idiosincrasia

perder apuestas, te lo tengo dicho.

Nosotros estaremos juntos.

 

Nadie, cariño, se interpone entre nosotros,

te digo que podría llegar a matar por nuestro amor.

Nadie en el mundo será un obstáculo,

nada nos puede separar a nosotros dos.

 

No... no... la mano no te la dejo

No... no... no voy a ningún lado

 

Somos mortales y es humano equivocarse

mas existen atenuantes.

No creas que entre nosotros dos algo ha cambiado,

te juro que todo sigue como antes,

tú estás por encima de todo.

 

Nadie, cariño, se interpone entre nosotros,

te digo que podría llegar a matar por nuestro amor.

Nadie en el mundo será un obstáculo,

nada nos puede separar a nosotros dos. [bis]

 

No... no... la mano no te la dejo

No... no... no voy a ningún lado

 

Nadie, cariño, se interpone entre nosotros,

te digo que podría llegar a matar por nuestro amor.

Nadie en el mundo será un obstáculo,

nada nos puede separar a nosotros dos.

 

Anna Vissi es una cantante grecochipriota que es conocida como la Madonna griega, empezó en el mundo de la música allá por 1973, y hasta ahora es la que más discos ha vendido en Grecia. Es la cantante de música moderna más internacional de Grecia, y muy popular en los Estados Unidos. En 2006 participó en el Festival de Eurovisión representando a Grecia, con "Everything", y era su tercera vez en dicho festival. La primera vez que apareció en él fue en 1980, representó a Grecia. En 1982 representó a Chipre, su país natal.

No me cabe ninguna duda de que la mayoría de visitantes del blog ya la conocerán de sobra, y muchos aficionados a su música quizás echaran de menos alguna canción suya en este espacio: desde luego hay gente que me lo ha pedido, así que aquí está, una de mis canciones favoritas de Vissi.

 

Eres la noche con los enigmas - Haris Alexiou

 

Κρύωνα και σκέπασαν το σώμα μου
τα δυο σου βλέφαρα.
Δίψασα και μ’ έλουσαν του γέλιου σου
τα δροσερά νερά.

Καλέ μου,
είσαι ο ήλιος που ονειρεύομαι
και τ’ αστέρι που πορεύομαι.
Είσαι η μέρα με τα κύματα
και η νύχτα με τα αινίγματα.

Είσαι όλα κι άλλα τέσσερα
κι έχω μάτια δεκατέσσερα,
μη σε χάσω γιατί χάθηκα
λουλουδάκι και μαράθηκα.

Πες μου αγαπημένε μου τ’ αγάλματα
τι λεν με τα πουλιά
Πες μου για τα σύννεφα, το σούρουπο
και τα τρελά φιλιά

 

Tenía frío y cubrieron mi cuerpo

Tus dos párpados.

Tenía sed y me empaparon de tu risa

Las frescas aguas.

 

Mi bien,

Eres el sol con el que sueño

Y la estrella por la que camino.

Eres el día con las olas

Y la noche con los enigmas.  

 

Lo eres todo y aun cuatro cosas más,

Y yo tengo catorce ojos,

No te vaya a perder, porque yo me perdí,

Cariño, y de pena me consumí.

 

Dime, querido, qué dicen las estatuas

Con las aves.

Háblame sobre las nubes, el crepúsculo

Y los besos que enloquecen.

O dikos mou o dromos - Mi propio camino

 

 

Τ όνομά μου μες στις λίστες απ τα πλοία,
στα αεροπλάνα, στα φτηνά ξενοδοχεία.
Η φυγή στο πρόσωπό μου χαραγμένη,
και μου λες εσύ πως είμαστε δεμένοι.

Δεν μπορεί να με κρατήσει ο εαυτός μου,
σε κανέναν δεν ανήκω, είμαι δικός μου.
Το σπασμένο ουρανό σου μη μου δώσεις,
σ αγαπώ κι έτσι μπορεί να μ εξοντώσεις,
σ αγαπώ κι έτσι μπορεί να μ εξοντώσεις.

Ο δικός μου ο δρόμος
μ έχει χρόνια διαλέξει,
στην οδό γράφει "μόνος",
επικίνδυνη λέξη.
Ο δικός μου ο δρόμος
δε μου δείχνει αστέρι,
για αγάπη μου δίνει
μια βαλίτσα στο χέρι.

Στον αέρα τριγυρνάω δίχως λόγο
κι αγκαλιάζομαι τις νύχτες με το φόβο.
Ποιο κομμάτι γης μπορεί να με κρατήσει
αφού η σκέψη μου με έχει εξορίσει;

Διαδρομές πάντα στις ίδιες υποσχέσεις,
μη μου λες πως μ αγαπάς και θα με δέσεις.
Θα ξεφύγω απ της ζωής τις χαραμάδες,
πάντα μόνος θα μαι μέσα σε χιλιάδες,
πάντα μόνος θα μαι μέσα σε χιλιάδες.

Ο δικός μου ο δρόμος
μ έχει χρόνια διαλέξει,
στην οδό γράφει "μόνος",
επικίνδυνη λέξη.
Ο δικός μου ο δρόμος
δε μου δείχνει αστέρι,
για αγάπη μου δίνει
μια βαλίτσα στο χέρι

 

Se halla mi nombre en las listas de los barcos,

En los aviones, en los hoteles baratos.

El exilio trazado en mi rostro,

Y me dices tú que estamos atados.

 

No me puedo contener a mí mismo,

A nadie pertenezco, soy mío.

Tu cielo roto no me lo des.

Te quiero y de esta manera me puedes destruir,

Te quiero y de esta manera me puedes destruir.

 

Mi propio camino

Me ha escogido hace años,

En la calle está escrito “solo”,

Palabra peligrosa,

Mi propio camino

No me muestra una estrella,

Por amor me entrega

Una maleta en la mano.

 

Sobre el aire vago errante sin razón

Y durante la noche estoy abrazado al miedo.

¿Qué pedazo de tierra puede retenerme,

Ya que mi pensamiento me ha desterrado?

 

Recorridos siempre sobre las mismas promesas,

No me digas que me amas y que te atarás a mí,

Voy a escapar de los resquicios de tu vida,

Siempre estaré solo entre millares,

Siempre estaré solo entre millares.

 

Mi propio camino

Me ha escogido hace años,

En la calle está escrito “solo”,

Palabra peligrosa,

Mi propio camino

No me muestra una estrella,

Por amor me entrega

Una maleta en la mano.

 

Πασχάλης Τερζής // Pasjalis Terzís

 

 

En el principio de las canciones

Στην αρχή των τραγουδιών Νίκος Ξυδάκης

Αχ, στην αρχή των τραγουδιών
το αχ είναι γραμμένο.

Είναι γλυκό είναι πικρό
είναι κι ονειρεμένο.

Αχ συ που φεύγεις, πού τραβάς
πού πας και ξεμακραίνεις.

Ώρες, στα ρυάκια χάνεσαι
κι ώρες, στα όρη βγαίνεις.

Αχ, τα τραγούδια είν’ ευχή
και πάρε την μαζί σου.

Στ’ αρώματα, στα χρώματα
στις μουσικές χαρίσου.

En el principio de las canciones Nikos Xydakis

Ay, en el principio de las canciones

el ay está escrito.

Es dulce, es amargo

y es también soñado.

Ay, tú que te marchas, que te vas,

que te vas y te alejas.

Algunas horas te pierdes en los riachuelos

y otras horas sales a las montañas.

Ay, las canciones son una bendición,

tómala contigo.

Entre los aromas y colores

de la música alégrate.

 

Tus fotos conservo para vivir - Yannis Ploutarchos

 

 

Τις φωτογραφίες σου κρατάω για να ζήσω - Tus fotos conservo para vivir

 

Την ώρα που μου έλεγες θα φύγεις μακριά μου
ένιωσα πως σταμάτησαν οι χτύποι της καρδιάς μου,
πριν γίνει το όνειρο καημός κρατάω μια ελπίδα
σαν φυλαχτό στο στήθος μου πριν έρθει η καταιγίδα.

Τι πήρες από μένανε δεν στα ζητάω πίσω,
μα τις φωτογραφίες σου κρατάω για να ζήσω.
Nα ήταν ένα ψέμα σου ο πιο μεγάλος πόνος
παρά αυτόν που άφησες και είμαι τώρα μόνος

Να άκουγα ξημερώματα ξανά τα βήματά σου,
να μου έλεγες με κλάματα πέρασε η βραδιά σου,
κι εγώ με μία μολυβιά τα λάθη σου να σβήσω.
το δρόμο να έχω ανοιχτό για να έρθεις πάλι πίσω

 

En el momento en que me decías que te irías lejos de mí

Sentí cómo se detuvieron los latidos de mi corazón,

Antes de que se convierta el sueño en aflicción conservo una esperanza

Como un talismán en mi pecho antes de que llegue la tormenta.

 

Lo que has tomado de mí no lo pido de vuelta,

Pero tus fotografías las conservo para vivir.

Sería una mentira tuya el más grande dolor,

Pese a eso que has dejado y ahora estoy solo.

 

Ojalá escuchara de nuevo al amanecer tus pasos,

Que me dijeras entre lágrimas que se pasó tu noche,

Y yo con un lapicero borrara tus errores,

Y tuviera abierto el camino para que volvieras otra vez.

 

Γιάννης Πλούταρχος // Yannis Ploutarchos

La sábana - Kotsiras

ΤΟ ΣΕΝΤΟΝΙ  
 
Έχω το σεντόνι σου, το σεντόνι σου  
Το ’χω να με σκεπάζει  
Κι είναι η νύχτα θάλασσα, η νύχτα θάλασσα  
Που στα βαθιά με φωνάζει  
 
Μέρες ξημέρωσαν, τα δύσκολα πέρασαν  
Μα ο νους μου πίσω γυρνάει  
Φταίει το σεντόνι σου, το σεντόνι σου  
Που το άρωμά σου κρατάει  
 
Δε μετανιώνω, δε σου θυμώνω  
Μα αναρωτιέμαι που να ’σαι  
Μακριά μου τι φοράς  
Όταν κοιμάσαι  
 
Γύρω μου πράγματα, σκισμένα γράμματα  
Σκόρπια από δω και από κει  
Γίνονται θαύματα  
Μα στ’ άψυχα πράγματα  
Τι μπορεί να σωθεί  
 
Θα το παλέψω, θα ξαναπιστέψω  
Μα λόγο πια δεν κρατώ  
Φταίει αυτό το όχι σου  
Γι’ αυτό το όχι σου  
Όλα τ’ αρνιέμαι και εγώ  
 
Δε μετανιώνω, δε σου θυμώνω  
Μα αναρωτιέμαι που να ’σαι  
Μακριά μου τι φοράς  
Όταν κοιμάσαι  
 
Έχω το σεντόνι σου, το σεντόνι σου  
Σύννεφο που με τυλίγει  
Παίζω το τραγούδι σου, το τραγούδι σου  
Μα ο ουρανός δεν ανοίγει  
 
Δε μετανιώνω, δε σου θυμώνω  
Μα αναρωτιέμαι που να ’σαι  
Μακριά μου τι φοράς  
Όταν κοιμάσαι  
 
Δε μετανιώνω  
Μα όταν κρυώνω, αναρωτιέμαι που να ’σαι  
Μακριά μου τι φοράς  
Όταν κοιμάσαι

LA SÁBANA  
 
Tengo tu sábana, tu sábana  
Me estoy tapando con ella  
Y la noche es un mar, la noche un mar 
que me llama a las profundidades. 
 
Amanecen los días, han pasado las dificultades 
Pero mi mente vuelve atrás  
Tiene la culpa tu sábana, tu sábana 
que conserva tu aroma. 
 
No me arrepiento, no estoy enfadado contigo  
Pero me pregunto dónde estarás 
Lejos de mí, qué llevas puesto  
Cuando duermes 
 
A mi alrededor cosas, cartas rotas  
Tiradas aquí y allá. 
Suceden milagros  
Pero entre las cosas inanimadas 
qué puede salvarse. 
 
Lucharé, volveré a creer  
Pero ya no mantengo mi palabra  
Tiene la culpa ese “no” tuyo  
Por ese “no” tuyo  
Yo también lo niego todo  
 

No me arrepiento, no estoy enfadado contigo  
Pero me pregunto dónde estarás 
Lejos de mí, qué llevas puesto 
Cuando duermes.
 

Tengo tu sábana, tu sábana

que me envuelve como una nube  
Estoy tocando tu canción, tu canción 
Pero el cielo no se abre. 
 
No me arrepiento, no estoy enfadado contigo  
Pero me pregunto dónde estarás 
Lejos de mí, qué llevas puesto 
Cuando duermes.
 
No me arrepiento 
Pero cuando tengo frío me pregunto dónde estarás  
Lejos de mí, qué llevas puesto
Cuando duermes

23/12/2008 01:30 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

El cigarro - Kotsiras

ΤΟ ΤΣΙΓΑΡΟ 
 
Χάραξε και δε νυστάζω, σκέφτομαι τι μου ’πες χτες  
Άσε με να σε κοιτάζω κι άμα ξημερώσει ό,τι θες  
 
Γύρισε να σ’ αγκαλιάσω, τώρα ξέρω πως δε φταις  
Άσε με να σε χορτάσω κι άμα βγει ο ήλιος ό,τι θες  
 
Στο τσιγάρο που κρατώ, στον ένα μου Θεό  
να μη δώσει να ξημερωθώ  
Στο κορμί αυτό τ’ αγγελικό, στο στόμα που φιλώ 
έτσι μιά ζωή θα σ’ αγαπώ  
 
Ξάπλωσε να σε κρατήσω, κλείσαν όλες οι πληγές  
Άσε με να σε κοιμήσω, κι αύριο για σένα ό,τι θες  
 
Γύρισε να σ’ αγκαλιάσω, τώρα ξέρω πως δε φταις  
Άσε με να σε χορτάσω κι άμα ξημερώσει ό,τι θες  
 
Στο τσιγάρο που κρατώ...


EL CIGARRILLO 
 
Amaneció y no tengo sueño, pienso en lo que me dijiste ayer 
Déjame que te mire y cuando amanezca haré lo que quieras.  
 
Vuélvete para que te abrace, ahora sé que no tienes la culpa 
Deja que me sacie de ti y cuando salga el sol lo que quieras  
 
Por el cigarro que tengo en la mano, por uno de mis dioses 
que no me permita despertar  
Por ese cuerpo angelical, por la boca que beso  
así te amaré toda la vida  
 
Túmbate para que te guarde, se han cerrado todas las heridas  
Déjame que te duerma y mañana haré por ti lo que quieras  
 
Vuélvete para que te abrace, ahora sé que no tienes la culpa 
Deja que me sacie de ti y cuando salga el sol lo que quieras 
 
Por el cigarro que tengo en la mano...

23/12/2008 01:30 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Cada vez que me miras - Alkistis Protopsalti

ΑΛΚΗΣΤΗΣ ΠΡΩΤΟΠΣΑΛΤΗ  -  Κάθε φορά που με κοιτάζεις  
 
Κάθε φορά που με πληγώνεις

θέλω να τρέξω να κρυφτώ

απ’ όλα όσα εσύ δεν ξέρεις,

από τον άλλο μου εαυτό

μα όπου κι αν είμαι είσαι μαζί μου

και μ’αρρωσταίνει το γιατί

γιατί εκεί που κλαίει η αγάπη

ο εγωισμός κάνει γιορτή.  
 
Κάθε φορά που με τρομάζεις

με μια κουβέντα τυπική

θέλω να μπω να ταξιδέψω

στην αύρα μου την παιδική

μα όπου κι αν είσαι είμαι μαζί σου

και με πονάει το γιατί

γιατί εκεί που κλαίει η αλήθεια

η μοναξιά κάνει γιορτή.  
 
Μα αυτή η αγάπη

χάνει χρόνια,

χάνει λέξεις

χάνει όρκους

και στιγμές

Κι εγώ αντέχω

που δε σ’ έχω

κι όμως σ’έχω

Έλα σ’ αφήνω

στην καρδιά μου

αν το θες.

Αυτή η αγάπη

χάνει χρόνια. 
 
Κάθε φορά που με κοιτάζεις

παίρνω τον ήλιο αγκαλιά

κι όταν τα μάτια χαμηλώνεις

θέλω να πέσω στη φωτιά

μα όπου κι αν είσαι είμαι μαζί σου

και μη ρωτήσεις το γιατί

γιατί όταν βγαίνει ουράνιο τόξο

ο ουρανός κάνει γιορτή!

 
Αυτή η αγάπη...  
 
Κάθε φορά που με πληγώνεις

θέλω να τρέξω να κρυφτώ...

Cada vez que me haces daño

quiero correr a esconderme

de todo lo que tú no sabes,

de mi otro yo

pero esté donde esté, estás conmigo

y me enferma el porqué,

porque allí donde llora el amor

el egoísmo está de fiesta.  
 
Cada vez que me asustas

con una palabra típica 

quiero entrar para viajar

en mi aura infantil

pero estés donde estés, estoy contigo

y me enferma el porqué

porque allí donde llora la verdad

la soledad está de fiesta.  
 
Pero este amor

pierde años

pierde palabras

pierde promesas

y momentos

Y yo resisto

aunque no te tengo

y sin embargo te tengo

Ven, te dejo

en mi corazón

si lo quieres.

Este amor

pierde años. 
 
Cada vez que me miras

tomo al sol en mis brazos

y cuando bajas la mirada

quiero caer en el fuego

pero estés donde estés estoy contigo

y no preguntes el porqué

porque cuando sale el arcoiris

el cielo está de fiesta!

 
Este amor...  
 
Cada vez que me haces daño

quiero correr a esconderme...

23/12/2008 01:29 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Antonio Torres Heredia - García Lorca

Del poeta granadino Federico García Lorca... con música de Theodorakis y la voz de María Farantouri.

Mana mou Hellas - Mi madre Grecia

 Risa

Μάνα μου Ελλάς     Mi madre Grecia

Δεν έχω σπίτι πίσω για να ρθω
ούτε κρεβάτι για να κοιμηθώ
δεν έχω δρόμο ούτε γειτονιά
να περπατήσω μια Πρωτομαγιά

Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
μου τα ‘πες με το πρώτο σου το γάλα

Μα τώρα που ξυπνήσανε τα φίδια
εσύ φοράς τα αρχαία σου στολίδια
και δε δακρύζεις ποτέ σου μάνα μου Ελλάς
που τα παιδιά σου σκλάβους ξεπουλάς

Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
μου τα ‘πες με το πρώτο σου το γάλα

Μα τότε που στη μοίρα μου μιλούσα
είχες ντυθεί τα αρχαία σου τα λούσα
και στο παζάρι με πήρες γύφτισα μαϊμού
Ελλάδα Ελλάδα μάνα του καημού

Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα
μου τα ‘πες με το πρώτο σου το γάλα

Μα τώρα που η φωτιά φουντώνει πάλι
εσύ κοιτάς τα αρχαία σου τα κάλλη
και στις αρενες του κόσμου μάνα μου Ελλάς
το ίδιο ψέμα πάντα κουβαλάς.

No tengo casa a la que volver

ni cama para dormir,

no tengo calle ni barrio

para caminar un uno de mayo.

 

Las grandes palabras mentirosas

me las dijiste con tu primera leche.

 

Pero ahora que han despertado las serpientes

tú llevas puestos tus antiguos adornos,

y jamás derramas una lágrima, madre Grecia,

que a tus hijos los vendes como esclavos.

 

Las grandes palabras mentirosas

me las dijiste con tu primera leche.

 

Pero entonces cuando yo te hablaba de mi destino

te habías vestido con tus antiguos lujos

y en el bazar me tomaste como una gitana a un mono,

Grecia, Grecia, madre de la pena.

 

Las grandes palabras mentirosas

me las dijiste con tu primera leche.

 

Pero ahora que el fuego brota de nuevo

tú miras tus antiguas bellezas

y a las arenas del mundo, madre Grecia,

siempre transportas la misma mentira.

 

 

La versión griega de L'estaca de Lluis Llach

Τώρα-τώρα

Βασίλης  Παπακωνσταντίνου

Μουσική/Στίχοι: Lluis Llach / Πάνος Φαλάρας

Όπως και να ’ναι ο κόσμος

όσα κι αν έχει στραβά

έστω κι αν μείνω πια μόνος

πάντα θα φεύγω μπροστά

 

Όσα γραπτά κι αν θα κάψουν

στο φως δεν βάζουν φωτιά

όσες αλήθειες κι αν θάψουν

λεύτερη μένει η καρδιά

 

Όπως και να ’ναι τούτη η γη

θα ’μαι στην πρώτη τη γραμμή

όπως και τώρα, τώρα, τώρα

που είναι δίσεκτοι καιροί

 

Όπως και να ’ναι ο κόσμος

δεν θα σταθώ πουθενά

δεν καρτεράει ο χρόνος

πίσω ποτέ δεν γυρνά

 

Όπως και να ’ναι ο κόσμος

θα τραγουδώ στη ζωή

για να μερέψει ο πόνος

πρέπει να κλείσει η πληγή

 

Όπως και να ’ναι τούτη η γη

θα ’μαι στην πρώτη τη γραμμή

όπως και τώρα, τώρα, τώρα

που είναι δίσεκτοι καιροί

 

 

TORA-TORA (Ahora ahora)

Vasilis Papakonstantinu

Música/Letra: Lluis Llac/Panos Falaras

 

Sea como sea el mundo

Por muchos errores que tenga

Aunque yo me quede solo

Siempre huiré hacia delante

 

Por muchos escritos que quemen

A la luz no se le puede prender fuego

Por muchas verdades que entierren

El corazón permanece libre

 

Sea como sea esta tierra

Yo estaré en primera línea

Como ahora, ahora, ahora

Que son tiempos difíciles

 

Sea como sea el mundo

No me quedaré en ningún sitio

El tiempo no espera

Y nunca vuelve atrás

 

Sea como sea el mundo

Cantaré a la vida

Para que se aplaque el dolor

Tiene que cerrarse la herida

 

Sea como sea esta tierra

Yo estaré en primera línea

Como ahora, ahora, ahora

Que son tiempos difíciles.

Y ahora, a continuación, las letras catalana y castellana de L’estaca de Llach.

L’avi Siset em parlava
de bon matí al portal
mentre el sol esperàvem
i els carros vèiem passar.

Siset, que no veus l’estaca
on estem tots lligats?
Si no podem desfer-nos-en
mai no podrem caminar!

Si estirem tots, ella caurà
i molt de temps no pot durar,
segur que tomba, tomba, tomba
ben corcada deu ser ja.

Si jo l’estiro fort per aquí
i tu l’estires fort per allà,
segur que tomba, tomba, tomba,
i ens podrem alliberar.


Però, Siset, fa molt temps ja,
les mans se’m van escorxant,
i quan la força se me’n va
ella és més ampla i més gran.

Ben cert sé que està podrida
però és que, Siset, pesa tant,
que a cops la força m’oblida.
Torna’m a dir el teu cant:

L’avi Siset ja no diu res,
mal vent que se l’emportà,
ell qui sap cap a quin indret
i jo a sota el portal.

I mentre passen els nous vailets
estiro el coll per cantar
el darrer cant d’en Siset,
el darrer que em va ensenyar.

El abuelo Siset me hablaba
al amanecer, en el portal,
mientras esperábamos la salida del sol
y veíamos pasar los carros.

Siset: ¿No ves la estaca
a la que estamos todos atados?
Si no conseguimos liberarnos de ella
nunca podremos andar.

Si tiramos fuerte, la haremos caer.
Ya no puede durar mucho tiempo.
Seguro que cae, cae, cae,
pues debe estar ya bien podrida.

Si yo tiro fuerte por aquí
y tú tiras fuerte por allí,
seguro que cae, cae, cae,
y podremos liberarnos.


Pero, Siset, hace mucho tiempo ya,
las manos se me están desollando,
y en cuanto abandono un instante,
se hace más gruesa y más grande.

Ya sé que está podrida,
pero es que, Siset, pesa tanto,
que a veces me abandonan las fuerzas.
Repíteme tu canción.

El viejo Siset ya no dice nada;
se lo llevó un mal viento.
—él sabrá hacia adónde—,
mientras yo sigo bajo el portal.

Y cuando pasan los nuevos muchachos,
alzo la voz para cantar
el último canto de Siset
el último canto que él me enseñó.

PD: Gracias a nuestra amable colaboradora que se ha tomado la molestia de enviarme la canción de Papakonstantinou ya traducida y hasta de subir ella misma la canción a Youtube con una recopilación de fotos de Grecia de sus viajes. La traducción castellana del catalán tampoco es mía.  Saludetes.

PD PD: He intentado colocar los vídeos de otra manera, pero ahora Blogia sólo me permite hacerlo así.

"Eleni" de Haris Alexiou

15 - 10 -2008

Buscando otra cosa me he encontrado con la canción en cuestión... en boca de otra cantante (Rita Antonopoulou), pero he aquí la tenemos. He descubierto además que es de uno de mis compositores griegos favoritos, Thanos Mikroútsikos.

12-10-2008

He intentado encontrar un vídeo para la canción que traduzco hoy, pero en esta ocasión no me ha sido posible. Aun así, pongo la letra griega de la canción y su traducción en español, ya que una lectora del blog ha solicitado recientemente su traducción. Espero que le sirva lo que he hecho y que le guste. Se trata de Eleni de Haris Alexiou.

Ζούμε σ’ έναν κόσμο μαγικό
με φόντο την Ακρόπολη, το Λυκαβηττό
Γεμάτα τα μπαλκόνια, πολιτικά αηδόνια
Υποσχέσεις και αγάπες και πολύχρωμα μπαλόνια
για ευτυχισμένα χρόνια.

Κι εσύ Ελένη και κάθε Ελένη
της επαρχίας, της Αθήνας κοιμωμένη
Η ζωή σου, να το ξέρεις, είναι επικηρυγμένη
Να πεθαίνεις για την Ελλάδα είναι άλλο
κι άλλο εκείνη να σε πεθαίνει.

Κι εσύ Ελένη και κάθε Ελένη
της επαρχίας, της Αθήνας κοιμωμένη.

Ζούμε σ’ ένα κόσμο μαγικό
Υποχθόνια δουλεύει με μοναδικό σκοπό
Να σε μπάσει στο παιχνίδι, τη ζωή σου πως θα φτιάξει
Να σου τάξει, να σου τάξει την ψυχή σου να ρημάξει.

Κι όταν φτάσει να ελέγχει της ελπίδας σου τον πόνο
δεν του φτάνει ετούτο μόνο
Με γλυκόλογα σε παίρνει απ’ το χέρι
Σε βαφτίζει της Ελλάδας νοικοκύρη.

Κι εκεί που λες αλλάξανε τα πράγματα και σηκώνεις το ποτήρι
Αρπάζει, κλέβει τ’ όνειρό σου και του κάνει χαρακίρι.

Vivimos en un mundo mágico

Con la Acrópolis, el Licabeto, de fondo.

Llenos los balcones, cívicos ruiseñores,

Promesas, amores y globos de colores

Para años de felicidad.

 

Y tú, Elena, y todas las Elenas

De la provincia, de la adormecida Atenas.

Tu vida, que lo sepas, tiene un precio.

Que mueras por Grecia es una cosa

Y otra es que ella te haga morir.

 

Y tú, Elena, y todas las Elenas

De la provincia, de la adormecida Atenas.

 

Vivimos en un mundo mágico,

En secreto trabaja con un único fin,

hacerte entrar en el juego, tu vida que pondrá en orden,

Prometerte, prometerte destrozar tu alma.

 

Y cuando llega a controlar el dolor de tu esperanza

No le basta sólo esto.

Con dulces palabras te toma de la mano,

Te bautiza como la señora madre de Grecia.

 

Y allí donde dices que las cosas cambiaron y alzas tu vaso

Atrapa, roba tu sueño y le hace el haraquiri.

 

 

¡Vamos a Hawai!

Vamos a cerrar el verano (aunque ya se acabó días ha) con una canción veraniega que ha estado sonando mucho por Grecia, cantada por la célebre Álkistis Protopsalti.

Estoy festiva quizás, sí, supongo que es lo normal en mi caso... esta es la primera entrada que escribo (mejor dicho, que publico, pues no es mía) como licenciada en Filología Clásica. Ya he dejado de ser estudiante de licenciatura, nuevos retos me esperan en este nuevo curso.

Puesto que tengo intenciones de dar clases en instituto, me toca este año enfrentarme al CAP (Certificado de Aptitud Pedagógica). Un año más vuelve a ser el último año de CAP... Por otra parte sigo con el griego en la escuela de idiomas y he decidido iniciar una nueva ruta por la senda de la lengua finesa, así como de la noruega, al tiempo que intentaré desempolvar mi inglés a través del That´s English. Y por supuesto voy a empezar a prepararme mis sesenta y ocho temas de oposiciones de griego, así que como veis, sigo completamente activa. Advierto también que mis conexiones a internet son cada vez menos numerosas y más fugaces a medida que pasa el tiempo, pero haré todo lo posible por seguir apareciendo por aquí, así como por cada uno de los blogs que a menudo visito y en los que, ocasionalmente, hago algún comentario. Y desde luego seguiré contestando los e-mails que me hagáis llegar, aunque en ocasiones tendréis que disculparme unos ligeros retrasos... ejem... Vergüenza

Una amable lectora del blog me hizo llegar el día 10 de septiembre el siguiente vídeo, con su letra en griego y su correspondiente traducción al castellano, sin la intención de figurar como la autora del artículo. Pero como no creo que sea justo que me apropie de los méritos ajenos, sí que hago constar que me limito a publicar un trabajo hecho por otra persona, al tiempo que desde aquí le agradezco el que me enviara tan amablemente la canción con su traducción ya hecha. También le tengo que pedir disculpas por hacerlo llegar al blog veinte días después de que ella me lo hiciera llegar a mí... ejem... Vergüenza

Aquí os dejo con la canción en cuestión:

ΠΑΜΕ ΧΑΒΑΗ

 

Λοιπόν έλα, στη μηχανή ανέβα
πάμε Χαβάη με μία ρόδα.
Αν είσαι σπίτι, τότε ετοιμάσου για Χαβάη.
Πάμε κάπου που δεν έχουμε πάει
μόνο μην κάτσουμε άλλο σπίτι.
Αν είσαι σπίτι, τότε ετοιμάσου για Χαβάη.
Πάμε κάπου που δεν έχουμε πάει
μόνο μη μείνουμε άλλο σπίτι.

Τρέξιμο, λογαριασμοί και δουλειά,
άγχος, ακρίβεια, χρέη, δανεικά,
πάντοτε συνωστισμός μεσ΄ το τραμ
και πάντα εκεί το κινητό χτυπά.
Να μαγειρέψεις το πρωί,
ν΄απλώσεις ό,τι έχει πλυθεί,
να σιδερώσεις, να μαζέψεις, να σκουπίσεις πριν να΄ρθει.
Μετά να πάμε στη λαϊκή κι έπειτα ΟΤΕ,νερό ,ΔΕΗ
για να πληρώσω-give me a break!
Αν είσαι σπίτι, τότε ετοιμάσου για Χαβάη.
Πάμε κάπου που δεν έχουμε πάει
μόνο μην κάτσουμε άλλο σπίτι.
Αν είσαι σπίτι, τότε ετοιμάσου για Χαβάη.
Πάμε κάπου που δεν έχουμε πάει
μόνο μη μείνουμε άλλο σπίτι.

Θέλω βόλτες, ταξίδια, γλυκά, φαγητά,
να ξαπλώσουμε μπρούμυτα στην αμμουδιά.
Θέλω στην παραλία ν΄ανάψω φωτιά,
κολύμπι ωρών στα ρηχά ή στα βαθιά.
Θέλω να μαυρίσω και να μείνω έτσι πάντα,
με τον Enrique Iglesias να χορέψω labanda.
N΄αρπάξω το μικρόφωνο από μία μπάντα
και να φωνάξω "Θεέ μου αμήν".

Λοιπόν έλα, στη μηχανή ανέβα.
Πάμε Χαβάη με μία ρόδα.

 

Πήρα θαλάσσιο στρώμα, δυο-τρία μαγιό ακόμα,
μπρατσάκια και πετσέτες μ΄ ωραίο χρώμα.
Άμα θες έχω και βατραχοπέδιλα ακόμα,
με 30 δείκτη προστασίας κρέμα για το σώμα.
Δεν ξέρω ακριβώς τι άλλο θα πρέπει
να πάρω αφού έμεινα μ΄ άδεια τσέπη.
Σταματώ και στην τράπεζα να δω αν έχει λεφτά μα
ξέχασα το pin!
Θωμά είσαι σπίτι; Γιατί σε παίρνω και μιλάει.
Αν τελικά θα πάμε στη Χαβάη,
τότε πάρε λεφτά απ’ το σπίτι.
Ναι, Θωμά είσαι σπίτι; Γιατί σε παίρνω και μιλάει.
Αν τελικά θα πάμε στη Χαβάη
πάρε κι εσύ λεφτά απ’ το σπίτι.

VAMOS A HAWAI

 

Venga, vamos, sube a la moto

vamos a Hawai con una rueda.

Si estás en casa, prepárate para Hawai.

Vamos a un sitio donde no hayamos ido

pero no nos quedemos más en casa.

Si estás en casa, prepárate para Hawai.

Vamos a un sitio donde no hayamos ido

pero no nos quedemos más en casa.

 

Prisas, facturas y trabajo,

nervios, carestía, deudas, préstamos,

aglomeraciones siempre en el tranvía

y siempre suena allí el móvil.

Cocinar por la mañana,

tender lo que se ha lavado,

planchar, recoger, barrer antes de que llegue.

Después vamos al mercado y luego teléfono, agua, luz

para pagar –dame un respiro!

Si estás en casa, prepárate para Hawai.

Vamos a un sitio donde no hayamos ido

pero no nos quedemos más en casa.

Si estás en casa, prepárate para Hawai.

Vamos a un sitio donde no hayamos ido

pero no nos quedemos más en casa.

 

Quiero paseos, viajes, dulces, comidas,

tumbarnos boca abajo en la arena.

Quiero encender una hoguera en la playa,

nadar horas en aguas más o menos profundas.

Quero ponerme morena y quedarme así siempre,

bailar lambada con Enrique Iglesias.

Coger el micrófono de una banda

y gritar “Dios mío, amén”.

 

Venga, vamos, sube a la moto.

Vamos a Hawai con una rueda

 

Cogí un colchón de agua, dos o tres bañadores más,

flotadores y toallas con un color guapo.

Si quieres también tengo aletas,

crema corporal con índice de protección 30.

No sé exactamente qué más necesito

puesto que me quedé con los bolsillos vacíos.

Paro en el bando a ver si hay dinero pero

¡olvidé la contraseña!

Tomás, ¿estás en casa? Porque te llamo y comunica.

Si finalmente nos vamos a Hawai,

entonces coge dinero de casa.

Sí, Tomás, ¿estás en casa? Porque te llamo y comunica.

Si finalmente nos vamos a Hawai,

entonces coge dinero de casa.

Mikrí patrida - Dalaras

Δεν έκανα ταξίδια μακρινά,
τα χρόνια μου είχαν ρίζες, ήταν δέντρα
που τα ’ντυσε με φύλλα η καρδιά
και τ’ άφησε ν’ ανθίζουν μες την πέτρα.
 
Δεν έκανα ταξίδια μακρινά,
οι άνθρωποι που αγάπησα ήταν δάση,
οι φίλοι μου φεγγάρια, ήταν νησιά
που δίψασε η καρδιά μου να τα ψάξει.
 
Το πιο μακρύ ταξίδι μου εσύ,
η νύχτα, εσύ, το όνειρο της μέρας,
μικρή πατρίδα σώμα μου κι αρχή,
η γη μου εσύ, ανάσα μου κι αέρας
 
Δεν έκανα ταξίδια μακρινά,
ταξίδεψε η καρδιά, κι αυτό μου φτάνει,
σε όνειρα σ’ αισθήματα υγρά
το μυστικό τον κόσμο ν’ ανασάνει.
 
Το πιο μακρύ ταξίδι μου εσύ,
η νύχτα, εσύ, το όνειρο της μέρας,
μικρή πατρίδα σώμα μου κι αρχή,
η γη μου εσύ, ανάσα μου κι αέρας.
 
No he hecho largos viajes,
Mis años tenían raíces, eran árboles
Que el corazón vistió con hojas,
Y dejó que florecieran dentro de la piedra. 
 
No he hecho largos viajes,
Los seres a los que he querido eran bosques,
Mis amigos eran lunas, islas, 
Que mi corazón estaba sediento por hallarlas.
 
Mi más largo viaje, tú, 
La noche, tú, el sueño del día.
Pequeña patria mi cuerpo y principio,
Mi tierra tú, mi aliento y mi aire.
 
No he hecho largos viajes,
Ha viajado mi corazón, y eso me basta,
en sueños y húmedas sensaciones
para respirar el mundo secreto.

¿Dónde están aquellos años? - Dalaras

Πήγα στα μέρη που σε είχα πρωτοδεί,
μικρό κορίτσι ήσουν κι ήμουνα παιδί.

Πού ’ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια,
που ’χες λουλούδια μες στην καρδιά.
Πού ’ναι η αγάπη, γλυκιά μου αγάπη,
να μας ζεστάνει στην παγωνιά

Στ’ αρχοντικό σου το σπιτάκι το φτωχό
ήρθα να κλάψω με παράπονο πικρό.

Πού ’ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια,
που ’χες λουλούδια μες στην καρδιά.
Πού ’ναι η αγάπη, γλυκιά μου αγάπη,
να μας ζεστάνει στην παγωνιά.

Κλεισμένη η πόρτα και χαμένα τα κλειδιά
βρέχει στους δρόμους και στην άδεια μου καρδιά.

Πού ’ναι τα χρόνια, ωραία χρόνια,
που ’χες λουλούδια μες στην καρδιά.
Πού ’ναι η αγάπη, γλυκιά μου αγάπη,
να μας ζεστάνει στην παγωνιά.

"He ido a lugares donde ya te había visto antes

Eras una pequeña muchacha, y yo era un niño.

 

¿Dónde están aquellos años, hermosos años,

En que tenías flores en el interior de tu corazón?

¿Dónde está el amor, mi dulce amor,

Para que nos dé calor en medio de la helada?

 

A tu pobre casita señorial

Con un amargo quejido he venido a llorar.

 

¿Dónde están aquellos años, hermosos años,

En que tenías flores en el interior de tu corazón?

¿Dónde está el amor, mi dulce amor,

Para que nos dé calor en medio de la helada?

 

Puerta cerrada y perdidas las llaves,

Llueve en las calles

Y en mi corazón vacío.

 

¿Dónde están aquellos años, hermosos años,

En que tenías flores en el interior de tu corazón?

¿Dónde está el amor, mi dulce amor,

Para que nos dé calor en medio de la helada?"

Sobre el concierto de Haris

20080619194226-haroula2.jpg

Un amable lector nos ha ofrecido su visión del concierto de Haris Alexiou en Barcelona. Desde aquí gracias por su artículo a Benito Navarro. También la foto la ha facilitado él mismo. A continuación dejo su artículo:

EL ADMIRADOR ESTÁ INQUIETO

"El admirador está inquieto. Hoy es 10 de junio y Haris Alexiou canta en el Palau de la Música de Barcelona. Son 160 los kilómetros que la separan del lugar de la cita. La huelga de transportes le puede impedir o perturbar el acontecimiento. Sin embargo parece que Apolo desde el Parnaso ha debido de influir para que en las horas previas al concierto la selección española de fútbol debute en la Eurocopa. Los accesos a Barcelona están despejados, poco tráfico y ni rastro de los huelguistas.

Ya en los aledaños del Palau se comienza a oír hablar griego, como acostumbra a ocurrir en los conciertos de cantantes helénicas. La sala se presenta con un esplendor renovado. Se apagan las luces y se hace el silencio. Aparecen nueve músicos: piano, teclados, batería, percusión, bouzuki, violín, guitarras, contrabajo, flauta travesera y clarinete. El admirador reconoce a algunos de ellos como componentes del grupo que acompañó a Haris en el concierto homenaje a Manos Loizos en el teatro Herodes Atticus, en las faldas de la Acrópolis.

Haris Alexiou entra en escena y el público reconoce ampliamente su larga trayectoria. Cuenta que lamentablemente desconoce la lengua de los asistentes, pero que en su próxima visita aprenderá algo. Añade que además de oirla a ella, oirán también a una cantante de nombre irrepetible, a Mª del Mar Bonet, y por último cómo canta el pueblo griego, pues se ha dado cuenta de que hay compatriotas suyos en la sala.

La cantante no necesita calentar al público, ya que desde el inicio la acompañan con palmas rítmicas en determinadas canciones. El nivel emocional de los asistentes está ya muy alto. Aparece Mª del Mar Bonet y el espectador siente que es un momento único. Las dos divas cantando al unísono una canción.

Después de interpretar unas canciones de Manos Loizos, Haroula da un descanso al ritmo cardiaco del espectador dejando en escena al cantante desconocido. La vuelta renueva el entusiasmo del público griego que corea sus canciones. “S’agapó, s’agapó” consigue oir el admirador, entre los gritos del público.

Pero también da cancha a los nativos del lugar para corear “Teli, teli, teli” o “Matia mou, matia mou”. No sabe ella que muchos también han cantado algunas de sus canciones en un idioma que levemente quiere ser griego o simplemente tarareado “To tango tis Νefelis”.

Al cabo de casi dos horas de concierto, Haris acaba, cómo no, con “Ola se thimizoun” y dos bises. Las luces se encienden y el público se retira resignado, pero recompensado generosamente. Y es que el calor y la emoción del directo no tienen igual.

En la oscuridad de la noche, el admirador se aleja de Barcelona en su automóvil, de cuyas entrañas surgen de nuevo canciones de Haroula, Malamas, Ionannidis y Eleftheria Arvanitaki".

Alkistis Protopsalti

Hoy pongo una canción de otra de las grandes divas griegas (y que aún no había aparecido hasta el momento en este blog), Álkistis Protopsalti. Nacida en Alejandría (Egipto), de padres griegos, allí vivió hasta los siete años de edad, y un pequeño período en Suez. Se trasladaron posteriormente a Atenas. Su primer disco oficial apareció en 1977 y desde entonces no ha dejado de grabar y dedicarse a la música, por lo cual goza de una amplia producción discográfica, así como de una gran fama y reconocimiento en Grecia. Quisiera poner, más adelante, más canciones de esta cantante, pero de momento dejaré una.

Ὀλα αυτά που φοβάμαι Todo esto de lo que tengo miedo

Τα γιατί που μείναν πίσω
ρίζες βγάλαν μέσα στα όνειρα μου.
Όποιο μέλλον και να ζήσω
πάντα βρίσκω παρελθόν μπροστά μου.

Κι όλα αυτά που φοβάμαι...
Όλα αυτά που φοβάμαι είναι ακόμα εδώ.

Σαν κερί που λιώνει
Η αγάπη καίει και λυτρώνει,
Ιερό και Μέκκα το χθες που κρύβει μια γυναίκα.
Να σε δω να γελάς
Μου φτάνει απόψε για να ξαναρχίσω
Να πετάξω ψηλά
Να ανοίξω μόνη φτερά

Η ταχύτητα του χρόνου
στάχτη αφήνει πάνω στο κορμί μου.
Ό,τι απέμεινε δικό μου
το ‘χει πια ξεχάσει η αφή μου.

Κι όλα αυτά που φοβάμαι είναι ακόμα εδώ

Όποιο μέλλον και να αγγίξω
πάντα βρίσκω παρελθόν μπροστά μου.

Los porqués que han quedado atrás

Han echado raíces en mis sueños.

Cualquiera que sea el futuro que vaya a vivir

Siempre encuentro pasado ante mí.

 

Y todo esto de lo que tengo miedo…

Todo esto de lo que tengo miedo está aún aquí.

 

Como una vela que se derrite

El amor quema y redime.,

Sanctasanctórum y Meca que esconde una mujer.

Verte sonreír

Me basta esta noche para volver a empezar,

Volar alto,

Abrir yo sola las alas.

 

La velocidad del tiempo

Deja ceniza sobre mi cuerpo.

Lo que quedaba que era mío

Ya lo ha olvidado mi tacto.

 

Y todo esto de lo que tengo miedo está aún aquí.

 

Cualquiera que sea el futuro que yo toque

Siempre encuentro pasado ante mí.

Nada está perdido -- Manos Loizos

Haris Alexiou, Alkinoos Ioannidis y Socratis Málamas... música de Manos Loizos y letra de Manolis Rasoulis.

Τίποτα δεν πάει χαμένο Nada está perdido

Σχεδόν πενήντα χρόνια βάσανα και διωγμοί
Τώρα στη μαύρη αρρώστια ανάξια πλερωμή
Τώρα στη μαύρη αρρώστια ανάξια πλερωμή

Το δίκιο του αγώνα πολλά σου στέρησε
μα η ζωή λεχώνα ελπίδες γέννησε ] 2x

Τίποτα δεν πάει χαμένο στη χαμένη σου ζωή
Τ’ όνειρό σου ανασταίνω και το κάθε σου γιατί
Τ’ όνειρό σου ανασταίνω και το κάθε σου γιατί

Ποτέ δε λες η μοίρα πως σε αδίκησε
μα μόνο η ιστορία αλλιώς σου μίλησε ] 2x

Σκυφτός στα καφενεία, στους δρόμους σκεφτικός
μα χτες μες στην πορεία περνούσες γελαστός ] 2x

Τίποτα δεν πάει χαμένο...

Τίποτα δεν πάει χαμένο...

 

Casi cincuenta años de sufrimientos y persecuciones

[Ahora en la negra enfermedad, pago indigno] [bis]

 

Su legítima lucha

te ha privado de muchas cosas.

[Mas la parturienta vida esperanzas engendró] [bis]

 

Nada está perdido en tu vida perdida.

Tu sueño resucito

y cada uno de tus porqués.

 

Nunca dices que el destino

ha sido injusto contigo,

[mas solo la historia te habló de un modo diferente] [bis]

 

Inclinado en las cafeterías,

pensativo en las calles,

[pero ayer en tu marcha pasabas sonriente] [bis]

Conciertos de Elefthería Arvanitaki y Haris Alexiou

Con un poco de retraso, pero a tiempo aún, os pongo el enlace con la información sobre los conciertos que dará este año Elefthería en España, y para conseguir las entradas, pulsando el enlace de la ciudad que os interese:

 

Viernes, 25 Abril - Concierto: Castellón
Sábado, 26 Abril - Concierto: La Coruña
Lunes, 28 Abril - Concierto: Zaragoza

Jueves, 1 Mayo - Concierto: Donostia - San Sebastián

 

Sobre Haris Alexiou, amplío la información: puse una entrada anunciando que el 11 de junio estará en Madrid. Pues bien, el 10 de junio dará concierto en Barcelona:

Martes, 10 Junio - Concierto: Barcelona

Miércoles, 11 Junio - Concierto: Madrid

 

Yannis Kotsiras

20080314203323-kotsiras.jpg

A petición de una lectora del blog, dedico esta entrada al músico Yannis Kótsiras, quien nació y creció en Atenas. Comenzó en el mundo de la música en 1990, cantando rebétiko y canción popular.

 

Su primer disco en solitario salió en 1996, Inocente culpable, con música de Panayotis Kalantzópulu y de Evanthía Rebútsika, y letras de Ares Davarakis. Le siguen, en 1997, Sólo un beso (dos veces disco de platino), con música de Evanthías Rebútsika y letras de Eleni Zioga; en 1999 Ángel guardián (disco de platino), con música de Andonis Mitzelos y letras de Eleni Zioga; en 2000 Es nuestra nuestra vida (disco de oro), con música de Evanthía Rebútsika y letras de Ares Davarakis; en 2001 De una sola vez (un sencillo que alcanza el disco de oro), con música de Lavrendi Majeritsa y letras de Isaac Susis; en 2002 un doble CD de Yannis Kótsiras en directo que en pocos meses desde su aparición en el mercado alcanzó las 120.000 copias vendidas; en 2003 Caballito de madera, con música de Lavrendi Majeritsa y letras de Isaac Susis, y el DVD cuyo título es Qué canción cantarte. En 2004 salió el disco 30 y pico, con música y letras de Manolis Fámelos y de Kostas Livadás que se convirtió también en disco de platino. En una de las canciones ha compuesto letra Haris Alexiou mientras se incluye también una canción cuya música y letra ha compuesto, por primera vez, Yannis Kótsiras.

 

Kótsiras ha participado en discos de Nikos Portokáloglu, Nikos Ádipas, Dimitris Papadimitríu, Haris Alexiou, Eleni Tsaligopulu, mientras participaba en los discos tributo a Dionisis Savvópulos, Yannis Markópulos y a Mikis Theodorakis. En sus apariciones en directo ha colaborado con Haris Alexiou, Eleftheria Arvanitaki, Vasilis Papakonstandinu, Eleni Tsaligopulu, Dimitris Basis, Kostas Makedonas. Ha realizado grandes giras veraniegas, con sus giras en solitario más importantes los veranos de 2001 y 2003, que abarcaron más de cuarenta etapas en Grecia, Chipre y Europa. En 1998/1999 participó en conciertos de Yannis Markópulos en el Palacio de la Música de Atenas, y en el Estadio de la Paz y de la Amistad en Patras.

En mayo de 2001 interpretó como solista la Marcha Espiritual de Ánguelos Sikelianós y el Axion Esti (Dignum est) de Odysseas Elytis, dos eminentes obras de Mikis Theodorakis en el Odeón de Herodes Ático, e inmediatamente después en septiembre en el Teatro de Tierra en Tesalónica y en el Antiguo Teatro de Epidauro. Es el quinto y el más joven intérprete del Dignum est. El concierto que tuvo lugar en el “Hirodio” circuló en un doble CD en diciembre de 2001. En abril de 2002 con Tania Tsanaklidu interpretó de Mikis Theodorakis las obras Epitafio y Romiosyni (Helenidad) en Chipre con la Orquesta Sinfónica Presidencial del Kremlin. Este concierto se repitió en junio en Moscú, en Atenas y en Tesalónica. En junio de 2002 interpretó en el Merodio la obra El sol y el tiempo, al mismo tiempo que la Arcadia VIII (Miló-Haris), con música y poesía de Theodorakis. En noviembre de 2002 interpretó el Camino en el Palacio de la Música de Atenas, de Mimis Plessas y de Levteris Papadópulos.

En octubre de 2003 fue galardonado con el premio “Best Selling Greek Artist”, que organiza el instituto World Music Awards y la IFPI, y que concierne a las ventas de sus discos en total para los años 2002 y 2003. En marzo de 2004, varios días después de la ceremonia de encendido de la llama olímpica en la antigua Olimpia, circuló internacionalmente el disco sencillo Pass the flame (Pasa la llama), que contiene la canción oficial de la Carrera de la Antorcha Olímpica de Atenas 2004, en el cual hizo una interpretación en vivo en la ceremonia de apertura de los Juegos Olímpicos de Atenas 2004. El sencillo contiene tres ediciones de la canción (en inglés, en griego, y su versión orquestal). Yannis Kótsiras interpreta la canción también en los dos idiomas. Pass the flame fue escrito por Trevor Horn, un compositor que tiene asociado su nombre a muy importantes artistas del panorama internacional (Paul McCartney, Bryan Ferry, Pet Shop Boys, Art of Noise, etc.) en colaboración con Lol Creme, se grabó en los estudios Sarmwest en Londres y Lina Nikolakopulu escribió la letra en griego.

En marzo de 2005 participa en la nueva versión de las históricas obras Cruz del sur y Líneas de los Horizontes de Thanos Mikroutsikos con poesía de Nikos Kavvadías junto con Lavrenti Majeritsa, Jristos Thiveos y el primer intérprete de la obra, Yannis Kutras. La representación concreta tuvo lugar en el Palacio de la Música de Atenas durante seis días con todas las entradas vendidas de antemano. A continuación el mismo espectáculo dará la vuelta a Grecia y será editado en un disco en octubre de 2005, que muy rápidamente se convierte en disco de oro.

En septiembre de 2006 sale su octavo disco en solitario con el título “Besos viajeros”. Para este disco han compuesto música: Steryos Gargalas, Jristóforos Yermenís, Jristos Dantis, Vangelis Majeras, Tasos Panayís, Ciriaco Papadópulos, Thanos Papanikolau y Stelios Rokkos. Letra, aparte de Yannis Kótsiras, han escrito Viky Yerothodoru, Vasilis Yannópulos, Lilian Dimitrakopulu, Vasilis Makrimíjalos, Zoí Panayotopulu y Manos Eleftheríu.

 

He traducido la siguiente reseña biográfica de esta dirección:

 

http://www.musicheaven.gr/html/modules.php?name=Blog&file=page&op=viewPost&pid=7633

 

Un par de canciones…

Έτσι κι αλλιώς De todos modos

Έτσι κι αλλιώς να επιστρέψω δεν μπορώ
σ' ένα παράδεισο που μ' έδιωξε και να 'μαι,
βρίσκομαι, χάνομαι, απελπίζομαι, επιζώ,
κι όταν δεν έχω τι να κάνω σε θυμάμαι.

Σφίγγω τα δόντια, παριστάνω το χαζό,
χάνω ευκαιρίες γιατί θέλω να θυμάμαι,
έτσι κι αλλιώς να επιστρέψω δεν μπορώ
σ' ένα παράδεισο που μ' έδιωξε και να 'μαι.

Όταν θα νιώσεις όπως ένιωσα εγώ,
το πρόβλημά μου όταν γίνει και δικό σου,
όταν θα έχεις μ' ένα σύννεφο δεσμό
και μόνο σύμμαχο τον εαυτό σου...

Εγώ να ξέρεις θα τραβιέμαι γύρω εδώ,
εγώ να ξέρεις θα 'μαι πάντα ο άνθρωπος σου
όταν θα νιώσεις όπως ένιωσα εγώ,
το πρόβλημά μου όταν γίνει και δικό σου.

Έτσι κι αλλιώς να επιστρέψεις δεν μπορείς
είναι νωρίς απ' το θυμό σου να χωρίσεις,
ρίχνεις τα δίχτυα σου αλλού μα απορείς
ποιον απ' τους δυο μας δεν μπορείς να συγχωρήσεις.

Δεν ξέρω πόσο θα σου πάρει να το βρεις
και σου μαθαίνω απ' τ' αδέσποτα ειδήσεις,
έτσι κι αλλιώς να επιστρέψεις δεν μπορείς
είναι νωρίς απ' το θυμό σου να χωρίσεις.

Έτσι κι αλλιώς να επιστρέψω δεν μπορώ,
σ' ένα παράδεισο που μ' έδιωξε και να 'μαι.
Με τη δουλειά και με τα ζόρια σε ξεχνώ,
μα είδα το θαύμα κι όσο ζω θα το θυμάμαι.

Έτσι κι αλλιώς να με γυρέψεις είν' αργά.
Ότι κι αν κάνεις σε νικάν οι αναμνήσεις.
Μονάχη ακόνισες μαχαίρια και σπαθιά
κι έσπειρες γύρω σου καρφιά να περπατήσεις.

Κάποτε θα 'ρθει η στιγμή και θα το δεις,
δίχως τηλέφωνο ή γράμμα θα βρεθούμε,
και δίχως τίποτα να κάνω ή να πεις,
μέσα στα δάκρυα της συγνώμης θα πνιγούμε.

Μονάχα έτσι θα τελειώσουμε εμείς,
σ' έναν αθάνατο παράδεισο όταν μπούμε.
Κάποτε θα 'ρθει η στιγμή και θα το δεις,
δίχως τηλέφωνο ή γράμμα θα βρεθούμε.

 

De todos modos no puedo volver

A un paraíso que me expulsó aunque esté,

Me halle, me pierda, me desespere, sobreviva,

Y cuando no tengo nada que hacer me acuerdo de ti.

 

Aprieto los dientes, represento al tonto,

Pierdo ocasiones porque quiero recordar.

De todos modos no puedo volver

A un paraíso que me expulsó aunque esté.

 

Cuando te sientas como me he sentido yo

Cuando mi problema sea también tuyo,

Cuando tengas un vínculo con una nube

Y tu único aliado seas tú mismo…

 

Que sepas que yo me retiraré por aquí alrededor,

Que sepas que tu hombre siempre seré yo

Cuando te sientas como me he sentido yo,

Cuando mi problema sea también tuyo.

 

De todos modos no puedes volver

Es pronto como para que te separes de tu ira.

Lanzas tus redes a otra parte, mas dudas

A quién de nosotros dos no puedes perdonar.

 

No sé cuánto te va a llevar hallarlo,

Y te enseño noticias de las cosas que no tienen dueño.

De todos modos no puedes volver,

Es pronto como para que te separes de tu ira.

 

De todos modos no puedo volver

A un paraíso que me expulsó aunque esté.

Con esfuerzo y por la fuerza te voy olvidando,

Mas vi el prodigio y cuanto vivo lo recordaré siempre.

 

De todos modos es tarde para que me busques,

Hagas lo que hagas te vencen los recuerdos.

Tú sola afilaste cuchillos y espadas

Y sembraste a tu alrededor clavos para caminar.

 

Alguna vez llegará el momento y ya verás,

Sin teléfono ni carta nos encontraremos,

Y sin nada que yo haga ni que digas tú

Nos ahogaremos entre las lágrimas del perdón.

 

Solamente así terminaremos nosotros,

Cuando entremos en un paraíso inmortal,

Alguna vez llegará el momento y ya verás,

Sin teléfono ni carta nos encontraremos.

Σ΄αγαπάω Te quiero

Θα περάσει το ξέρω θα περάσει
κι αυτή η νύχτα που διαβόλια με'χουν πιάσει
μα φοβάμαι πως κι απόψε αν δε σε δω
κάποια τρέλα θα κάνω και θα’ρθω

Δε με πίστεψες ποτέ
δε με άφησες καημέ
να σου δείξω το πόσο σ'αγαπάω.
Δε σε χόρτασα κι εγώ
και σε έχω σαν θεό
κι όπου πάω μαζί σε κουβαλάω,
σ' αγαπάω...

Θα γελάσει το ξέρω θα γελάσει,
η ψυχή μου κάποια μέρα θα γελάσει
και θα είναι εκείνη η μέρα που θα ’ρθεις
σαν τραγούδι ξεχασμένο να με βρείς...

Δε με πίστεψες ποτέ
δε με άφησες καημέ
να σου δείξω το πόσο σ' αγαπάω.
Δε σε χόρτασα κι εγώ
και σε έχω σα θεό
κι όπου πάω μαζί σε κουβαλάω,
σ' αγαπάω..

Pasará, lo sé, pasará

incluso esta noche en la que unos diablos me han capturado.

Mas temo que también esta noche si no te veo

Alguna locura haré y vendré.

 

Nunca me has creído,

No me has dejado, pobre de mí,

Demostrarte cuánto te quiero.

No me he cansado de ti y yo

Incluso te tengo como una divinidad,

Y allá donde voy conmigo te transporto.

Te quiero.

 

Se reirá, lo sé, se reirá,

Mi alma algún día se reirá,

Y será aquel día que vengas

Como una canción olvidada para encontrarme.

Haris Alexiou en España

20080218191948-haris.jpg

Me acabo de enterar a través de La caja de música de que el 11 de junio de este año 2008 Haris Alexiou nos va a hacer otra visita y que va a dar un concierto en Madrid, en el teatro Albéniz a las 20:30. ¡Bien! Aquí dejo el enlace:

http://www.syntorama.com/cas/conciertos/1202461675280573/

Κόκκινο γαρίφαλο -- Clavel rojo

Acabo de finalizar mis exámenes de febrero... Riendo Chulo ¡¡¡!!!

Vuelvo un poco a la normalidad, y os dejo con una preciosa canción que cantan juntos Yannis Parios y Haris Alexiou, con preciosas imágenes de Grecia. Riendo

Για να με γνωρίσεις μες στο πλήθος
φόρεσα γαρίφαλο στο στήθος
Από μια γιορτή που μόλις τέλειωσε
μια γιορτή που δίστασες να πας

Κόκκινο γαρίφαλο, κόκκινο γαρίφαλο
πάνω στο πουκάμισο, στο μέρος της καρδιάς
Κόκκινο γαρίφαλο, κόκκινο γαρίφαλο
πάρ' το από το στήθος μου, ελπίδες να κρατάς

Ρώτησα χαμένη μες στο πλήθος
ποιος φοράει γαρίφαλο στο στήθος
Κι ήρθα να το πάρω με τα χέρια μου
είναι αυτά τα χέρια που αγαπάς

Para que me reconozcas entre la multitud

me he puesto un clavel en el pecho

De una fiesta que acaba de finalizar,

una fiesta a la que dudaste si ir o no.

 

Clavel rojo, clavel rojo,

sobre la camisa, en la parte del corazón.

Clavel rojo, clavel rojo,

Tómalo de mi pecho, mantén las esperanzas.

 

Pregunté, perdida entre la multitud,

que quién llevaba un clavel en el pecho.

Y llegué a cogerlo con mis manos,

son estas las manos que amas.

 

Καλημέρα τι κάνεις

Pufff... inmersa como estoy, en plenos exámenes de febrero, en mi último año de carrera, me voy a tomar ahora un pequeño respiro para seguir apareciendo por estos lares con una pequeña actualización... hoy no tengo la cabeza muy centrada, ya que, entre otras cosas, he realizado hoy el examen de Literatura Griega Moderna II, y después de haberme exprimido a conciencia las neuronas mi capacidad de concentración no da para mucho. Pero como no me quiero entretener más de la cuenta, porque he de estar a lo que he de estar, y tengo exámenes el lunes, el miércoles y el viernes de la semana próxima, pongo el vídeo de una canción sencilla, con cuya traducción no tenga que devanarme mucho los sesos... Esta canción es bastante popular entre los principiantes de griego. A mí, cuando empecé a aprender esta lengua, me pusieron esta canción en clase y, algún tiempo después, en un curso de griego en Tesalónica, se la hicieron cantar a una clase de principiantes el día de la ceremonia de clausura. El autor y compositor de la canción es Stamatis Spanoudakis, y la canta Yannis Pariοs. Ya solamente el título es claramente de Griego I. Καλημέρα τι κάνεις; [Kalimera ti kánis] Buenos días, ¿qué tal estás? Y además no viene nada mal, porque es una pequeña inyección de optimismo...
 
Καλημέρα τι κάνεις
να'σαι πάντα καλά
κι όταν είσαι κοντά μου
κι όταν είσαι μακριά
να'ναι κάθε σου μέρα
μια καινούργια αρχή
καλημέρα τι κάνεις
σ'αγαπάω πολύ..

Καλημέρα τι κάνεις
να'σαι πάντα καλά
το κουράγιο μη χάνεις
το κεφάλι ψηλά
καλημέρα χαρά μου
καλημέρα ζωή
καλημέρα τι κάνεις
σ'αγαπάω πολύ..

Καλημέρα τι κάνεις
να'σαι πάντα καλά
κι όταν είσαι κοντά μου
κι όταν είσαι μακριά
να'ναι η κάθε σου μέρα
μια καινούργια αρχή
καλημέρα τι κάνεις,
σ'αγαπάω πολύ..

Καλημέρα τι κάνεις
να'σαι πάντα καλά
κι όταν όλα νομίζεις
ότι πάνε στραβά
πάντα κάτι θα γίνει
μη ρωτάς το γιατί
καλημέρα τι κάνεις
Σ'αγαπάω πολύ...
 
Buenos días, ¿qué tal estás?
Espero que estés siempre bien,
tanto cuando estés cerca de mí
como cuando estés lejos.
Que sea cada día para ti
un nuevo principio.
Hola, ¿qué tal estás?
Te quiero mucho...
 
Buenos días, ¿qué tal estás?
Espero que estés siempre bien.
No pierdas el ánimo,
mantén la cabeza alta.
Buenos días, mi alegría,
buenos días, vida.
Buenos días, ¿qué tal estás?
Te quiero mucho...
 
Buenos días, ¿qué tal estás?
Espero que estés siempre bien,
tanto cuando estés cerca de mí
como cuando estés lejos.
Que sea cada día para ti
un nuevo principio.
Buenos días, ¿qué tal estás?
Te quiero mucho...
 
Buenos días, ¿qué tal estás?
Espero que estés siempre bien,
y cuando creas que todo va mal
siempre ocurrirá algo,
no preguntes el porqué.
Buenos días, ¿qué tal estás?
Te quiero mucho...

Eleftheria Arvanitaki

Que sí... que lo sé, que muchos estabais esperando que le dedicara una entrada en el blog a Elefthería Arvanitaki. Algunos me lo han llegado a sugerir y yo prometí que la tendría... Hace ya tanto tiempo de eso que quizás hayan pensado que lo he olvidado... ¡pero no! Aunque soy muy despistada no me he olvidado de Arvanitaki. Para aquellos que aún no la conozcan, diré que se trata de una de las voces más emblemáticas de Grecia y que sea quizás en España la cantante griega que goza de mayor popularidad. Es, desde luego, una figura destacada en el panorama internacional. Y además contamos con la suerte de que visita nuestro país con cierta frecuencia para deleitarnos con su arte. También tenemos otra suerte añadida: el sitio oficial de Elefthería Arvanitaki lo podemos leer, además de en griego e inglés, ¡en español! Aquí podéis verlo. En él podéis encontrar información bastante detallada sobre la artista.
Yo os voy a dejar algunos vídeos con su letra original en griego y su traducción al español. Empiezo con una canción bastante popular:
Τα κορμιά και τα μαχαίρια Los cuerpos y los cuchillos

Τα κορμιά και τα μαχαίρια
άντε κάποτε αλλάζουν χέρια,
τα σημάδια τους αφήνουν
που πονανε και δε σβήνουν.

Άγγιξέ με, φίλα με, μύρισέ με
κρύψου μέσα μου, κατοίκησε με,
σαν παλιό κρασάκι φύλαξέ με
ένα κορμί δεν είναι μόνο αγκαλιά,
αχ! ένα κορμί δεν είναι μόνο αγκαλιά
είναι μια πατρίδα που θα γίνει ξενιτιά.

Τα πουλιά και τα τριζόνια
άντε τραγουδάνε τόσα χρόνια
κι από την ανατριχίλα
κοκκινίζουνε τα μήλα.

Τα κορμιά και τα μαχαίρια
άντε μη βρεθούν σε λάθος χέρια,
κάποιο φονικό θα γίνει
και ποιός παίρνει την ευθύνη.

Μέσα στης γιορτής το κέφι
άντε πιο ψηλά κρατάει το ντέφι
όποιος πόνεσε και ξέρει
γλύκα που 'χει το μαχαίρι

 

Los cuerpos y los cuchillos,

Vamos, en algún momento se cambian las manos,

Dejan sus marcas

Que duelen y no se borran.

 

Tócame, bésame, olfatéame,

Ocúltate en mi interior, puéblame,

Como un viejo vinito guárdame.

Un cuerpo no es sólo un regazo,

Es una patria que se convertirá en exilio.

 

Las aves y los grillos,

Vamos, están cantando tantos años…

Y del estremecimiento

Enrojecen las manzanas.

 

Los cuerpos y los cuchillos,

Vamos, que no se hallen las manos en un error,

Algo mortífero va a suceder

Y ¿quién será el responsable?

 

En medio del ánimo de la fiesta,

Vamos, sostiene más alto la pandereta

Aquel que se ha lastimado y conoce

La dulzura que tiene el cuchillo.

 

Το μηδέν El cero

Το μηδέν θα κάνω κύκλο
Κι εκεί μέσα θα χορεύω
Κι ας μην ξέρω που πηγαίνω
Κι ας μην ξέρω τι γυρεύω.

Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πάει να πει πως ξαναρχίζω,
Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πίσω δεν ξαναγυρίζω...

Βάλαμε φωτιά στα φρένα
Και μας έμεινε το γκάζι
Με ταχύτητες μεγάλες
Μοναχά η γη αλλάζει.
Έτσι μόνο η γη αλλάζει
Με ταχύτητες μεγάλες
Βάλαμε φωτιά στα φρένα
Και μας έμεινε το γκάζι.

Στάχτη γίνανε τα πάντα
Κάηκε το παρελθόν μου
Όλη μου η περιουσία
Στην καρδιά και στο μυαλό μου.

Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πάει να πει πως ξαναρχίζω,
Τη ζωή μου μηδενίζω,
Πίσω δεν ξαναγυρίζω...

Βάλαμε φωτιά στα φρένα
Και μας έμεινε το γκάζι
Με ταχύτητες μεγάλες
Μοναχά η γη αλλάζει.
Έτσι μόνο η γη αλλάζει
Με ταχύτητες μεγάλες
Βάλαμε φωτιά στα φρένα
Και μας έμεινε το γκάζι.

 

Voy a hacer un círculo con el cero

Y allí dentro voy a bailar sin parar

Aunque no sepa adónde voy,

Aunque no sepa lo que estoy buscando.

 

Anulo mi vida,

Esto significa que vuelvo a empezar.

Anulo mi vida,

No vuelvo hacia atrás.

 

Pusimos fuego en los frenos

Y nos quedó el acelerador.

A grandes velocidades

Solamente cambia la Tierra,

De este modo sólo cambia la Tierra

A grandes velocidades.

Pusimos fuego en los frenos

Y nos quedó el acelerador.

 

Todo se convirtió en ceniza,

Se quemó mi pasado,

Toda mi fortuna

En mi corazón y en mi mente.

 

Anulo mi vida,

Esto significa que vuelvo a empezar.

Anulo mi vida,

No vuelvo hacia atrás.

 

Pusimos fuego en los frenos

Y nos quedó el acelerador.

A grandes velocidades

Solamente cambia la Tierra,

De este modo sólo cambia la Tierra

A grandes velocidades.

Pusimos fuego en los frenos

Y nos quedó el acelerador.

Θέλω κοντά σου να μείνω Quiero quedarme junto a ti

Δε ζω χωρίς εσένα ούτε λεπτό
Αγάπη μου της μοίρας ήταν γραφτό.

Θέλω κοντά σου να μείνω
Θέλω σκιά σου να γίνω
Κάθε πληγή ν' απαλύνω
Που σε πονά...

Τα βλέφαρά μου να κλείνω
Να με φιλάς και να σβήνω
Θέλω κοντά σου να μείνω
Παντοτινά...!

Σε νιώθω, σε λατρεύω και σε ποθώ
Κι αν κάποτε σε χάσω θα τρελαθώ.

Θέλω κοντά σου να μείνω
Θέλω σκιά σου να γίνω
Κάθε πληγή ν' απαλύνω
Που σε πονά...

Τα βλέφαρά μου να κλείνω
Να με φιλάς και να σβήνω
Θέλω κοντά σου να μείνω
Παντοτινά...!

No puedo vivir sin ti ni un minuto,

Mi amor estaba escrito por el destino.

 

Quiero quedarme junto a ti,

Quiero ser tu sombra,

Suavizar cada herida

Que te duela…

 

Cerrar mis párpados,

Que me beses y apagarme,

Quiero quedarme junto a ti

¡ eternamente…!

 

Te siento, te adoro y te deseo

Y me volveré loca si alguna vez te pierdo.

 

Quiero quedarme junto a ti,

Quiero ser tu sombra,

Suavizar cada herida

Que te duela…

 

Cerrar mis párpados,

Que me beses y apagarme,

Quiero quedarme junto a ti

¡ eternamente…!

 

He aquí en directo una de sus canciones más exitosas... en un concierto en Lorca (Murcia), con la Orquesta Sinfónica de Murcia.

Δυνατά  Fuerte posibilidad

 

Σαν γυναίκα γεννά
στο χώμα η νύχτα το πρωί
κι όλα βγαίνουνε ξανά
και γίνονται ζωή.

Ποια παλιά κιβωτός
μέσα απ' του χρόνου τις στοές
βγάζει ακόμα στο φως
ζευγάρια αναπνοές;

Δυνατά, δυνατά
γίναν όλα δυνατά τ' αδύνατα
Δυνατά , δυνατά
σ' ένα θέαμα κοινό
Δυνατά, δυνατά
κι όπως πάνε του χορού τα βήματα
με τα χέρια ανοιχτά
όλα τα περιφρονώ

Μα σαν γυναίκα γεννά
στο χώμα η νύχτα το πρωί
κι όλα βγαίνουνε ξανά
και γίνονται ζωή

Ποια παλιά κιβωτός
μέσα απ' του χρόνου στοές
βγάζει ακόμα στο φως
ζευγάρια αναπνοές;

Δυνατά, δυνατά
γίναν όλα δυνατά τ' αδύνατα
Κι αναμμένο πετά
σπίρτο η γη στον ουρανό
Δυνατά, δυνατά
κι όπως πάνε του χορού τα βήματα
με τα χέρια ανοιχτά
όλα τα περιφρονώ

Κι όλο κάτι λέω
κάποια αγάπη κλαίω
κι όλο μέσα μου θρηνώ χαλάσματα
Με τα χρόνια μου
στα σεντόνια μου
σαν φαντάσματα.

Δεν υπάρχουν πολλά
που να ελπίζουμε μαζί
κοίτα, κοίτα ψηλά
κι άλλος αιώνας ζει.


Como una mujer nace

Sobre la tierra, la noche, la mañana

Y todo sale hacia fuera de nuevo

Y se convierte en vida.


¿Qué vieja arca

Dentro de las galerías del tiempo

Saca todavía a la luz

Respiraciones parejas?


Fuerte posibilidad, fuerte posibilidad,

Se ha convertido en una fuerte posibilidad todo lo débil.

Fuerte posibilidad, fuerte posibilidad,

En un espectáculo común.

Fuerte posibilidad, fuerte posibilidad,

Y según avanzan los pasos de la danza

Con las manos abiertas

Todo lo desprecio.


Pero como una mujer nace

Sobre la tierra, la noche, la mañana

Y todo sale hacia fuera de nuevo

Y se convierte en vida.


¿Qué vieja arca

Dentro de las galerías del tiempo

Saca todavía a la luz

Respiraciones parejas?

 
Fuerte posibilidad, fuerte posibilidad,
 
Se ha convertido en una fuerte posibilidad todo lo débil.

Y una cerilla encendida

Le lanza la tierra al cielo.

Fuerte posibilidad, fuerte posibilidad,

Y según avanzan los pasos de la danza

Con las manos abiertas

Todo lo desprecio.


Y continuamente digo algo,

Lloro por algún amor,

Y continuamente dentro de mí lamento mis ruinas.

A mi edad

En las sábanas

Como fantasmas.


No hay muchas cosas

Que podamos esperar juntos.

Mira, mira allá en lo alto

Otro siglo está vivo.

 

Y por último... ¿han escuchado cantar a Elefthería en español? ¿Sí? ¿No? ¿Les apetece?¡Miren qué bien que lo hace! Directo en Monterrey (México).

 

 


Haris Alexiou

Ayer me decía Leandro que hace tiempo que no pongo vídeos ni cosas musicales y que echa en falta un poco de mi trabajito con estas cosas, así que aprovechando que me lo ha recordado he estado trabajando un poco con una cantante en la que llevaba pensando unas semanas y he hecho algo. Haris Alexiou es una cantante veterana que empezó su carrera allá por los años setenta, con una carrera muy consolidada en Grecia, es una de las voces más emblemáticas y queridas por los griegos, quienes la conocen como Haroula (-oula [ula] es un diminutivo femenino). Dejo un par de vídeos, con su letra en griego y su correspondiente traducción en español. Que las disfrutéis. ¡16 de noviembre! Χρόνια πολλά, Λέανδρε! Feliz cumpleaños, Leandro. :)

Απόψε θέλω να πιω

 

Απόψε θέλω να πιω
τίποτα μετά να μη θυμάμαι,
μέσα στον καπνό να παγιδευτώ,
συνέπειες να μη φοβάμαι.

Απόψε θέλω να πιω,
θέλω να ξεφύγω από τα όριά μου.
Μέσα στον καπνό να εξομολογηθώ
Για τα χαμένα όνειρά μου.

Θα ανάβω με τσιγάρα
,
θα σβήνω με ποτά...
τώρα που πήρα τη λαχτάρα
στάχτη να γίνουν όλα πια.

Απόψε θέλω να πιω...
Όλους κι όλα να τα διαγράψω.
Μέσα στον καπνό να εξαφανιστώ
πίσω να μην ξανακοιτάξω.

 

Esta noche quiero beber

Para no recordar después nada,

Para quedarme atrapada dentro del humo,

Para no tener miedo de las consecuencias.

 

Esta noche quiero beber,

Quiero evadirme de mis fronteras,

Confesarme entre el humo

Por mis sueños perdidos.

 

Me encenderé con cigarros,

Me apagaré con la bebida…

Ahora que me han dado ganas

De que todo se venga ya abajo.

 

Esta noche quiero beber…

Borrar a todos y borrarlo todo,

Desaparecer en medio del humo,

No mirar nunca más hacia atrás.


Όλα σε θυμίζουν

 

Όλα σε θυμίζουν,
απλά κι αγαπημένα,
πράγματα δικά σου, καθημερινά
σαν να περιμένουν κι αυτά μαζί μ' εμένα
νά 'ρθεις κι ας χαράξει για στερνή φορά.

Όλη μας η αγάπη την κάμαρα γεμίζει
σαν ένα τραγούδι που λέγαμε κι οι δυο,
πρόσωπα και λόγια και τ' όνειρο που τρίζει,
σαν θα ξημερώσει τι θα 'ν' αληθινό.

Όλα σε θυμίζουν,
απλά κι αγαπημένα,
πράγματα δικά σου, καθημερινά.

Όλα σε θυμίζουν,
κι οι πιο καλοί μας φίλοι.
Άλλος στην ταβέρνα, άλλος σινεμά.
Μόνη μου διαβάζω το γράμμα που 'χες στείλει
πριν να φιληθούμε πρώτη μας φορά.

Όλη μας η αγάπη την κάμαρα γεμίζει
σαν ένα τραγούδι που λέγαμε κι οι δυο,
πρόσωπα και λόγια και τ' όνειρο που τρίζει,
σαν θα ξημερώσει τι θα 'ν' αληθινό.

Όλα σε θυμίζουν,
απλά κι αγαπημένα,
πράγματα δικά σου, καθημερινά.

Todo me recuerda a ti,

cosas simples y queridas,

Tus cosas cotidianas,

Como si esperasen también estar conmigo

Para que vengas aunque amanezca por última vez.

 

Todo nuestro amor llena la habitación

Como una canción que entonábamos los dos,

Rostros y palabras y el sueño que cruje.

Cuando amanezca, ¿qué será cierto?

 

Todo me recuerda a ti,

También nuestros mejores amigos.

Uno en la taberna, otro en el cine.

Sola estoy leyendo la carta que habías enviado

Antes de que nos besáramos por primera vez.

 

Todo nuestro amor llena la habitación

Como una canción que entonábamos los dos.

Rostros y palabras y el sueño que cruje.

Cuando amanezca, ¿qué será cierto?

 

Todo me recuerda a ti,

cosas simples y queridas,

Tus cosas cotidianas.

Podéis consultar la web oficial de Haris Alexiou aquí.

 

Café Amán

20070728155152-foto-cafe-aman.jpg

Ficha musical del grupo CAFÉ AMÁN

Pandelis Perakakis – bouzouki, guitarra, mandolina, voz

Elías Moleón Serra – acordeón, percusión

Joaquín Sánchez Gil – clarinete

Jan-Hendrik Opdenhoff – bouzouki, baglamas, percusión, voz

Vasiliki Kanelliadou – guitarra, voz

El grupo CAFÉ AMÁN se dedica a la música griega. Los temas del programa son reinterpretaciones de canciones pertenecientes a las distintas corrientes del acervo musical griego, con un enfoque especial en el Rebético, un estilo musical que surgió a principios del siglo XX en el contexto de la subcultura urbana sobre todo del Pireo y de las ciudades de Asia Menor. El programa incluye temas de compositores tan emblemáticos como Vamvakaris, Tsitsanis, Theodorakis y Jatsidakis pero también temas tradicionales de autoría desconocida que son interpretados con el estilo propio del conjunto musical.

Los instrumentos utilizados son los instrumentos típicos de la música griega, en primer lugar el Bouzouki (con tres y cuatro cuerdas dobles) y su hermano pequeño, el Baglamas, artífices del inconfundible sonido de la música helénica. Otros instrumentos que se utilizan en la música griega y balcánica y que también están presentes en el grupo CAFÉ AMÁN, son la guitarra, el acordeón y, por supuesto, el clarinete.

Biografía del grupo CAFÉ AMÁN

El grupo CAFÉ AMAN se fundó en 2004. Desde entonces ha realizado varias actuaciones en Andalucía y Murcia, entre otras en forma de conciertos didácticos (Jornadas “Música Griega Ayer y Hoy”, organizadas por la Universidad de Murcia, y actuaciones en colegios de enseñanza primaria). Los miembros provienen de distintos formaciones y estilos musicales:


Pandelis Perakakis: Colaboración con Giorgos Stavrianos, Jristos Roidis y Sarantis Kasaras. Miembro del conjunto musical MUSAFIR (música del mediterráneo).

Elías Moleón Serra: Bandas de rock, música celta y flamenco. Especialidad en educación musical.

Joaquín Sánchez Gil: Música del sur de Italia, miembro de los grupos NAHAWAND (folklore mediterráneo con unas pinceladas de jazz), COUCOU´S WING (swing manouche) y LA LOLA (rumba gamberra). Además colaboraciones con grupos de flamenco y jazz.

Jan-Hendrik Opdenhoff: Bandas de jazz, miembro del conjunto musical MUSAFIR (música del mediterráneo) y del grupo LABERINTO (música griega).

Vasiliki Kanelliadou: Colaboración con grupos de música griega en Grecia y con formaciones de música clásica.

 

Propuesta de concierto

Καϊξής - Kaiksis (Jatzijristos Apóstolos - Fotidas Giorgos)

Canción compuesta en 1949. Se canta también en Turquía con letras turcas. De estilo anatolítico (oriental).

Γυφτοπούλα - Gyftopula (Mpatis Giorgos)

Una canción de amor con evidentes influencias turcas (uso de palabras).

Απόψε μ΄εγκατέλειψες - Apopse m´engatelipses (Vasilis Tsitsanis)

Canción de amor en ritmo zeimbékiko (lento ritmo de 9/8), compuesta por el compositor más importante del Rebético.

Tα ζηλιάρικά σου μάτια - Ta siliárika su matia (Markos Vamvakaris)

Famoso tema de amor compuesto por el Rey del Rebético, Vamvakaris.

Σκοπός γάμου - Skopos gamu (Tradicional)

Canción instrumental de origen isleño que se escucha y baila en las bodas. Se hizo famosa después de una versión del grupo Jimerini Kolimvites.

Χατζικιριάκιο - Jatsikyriakio (Vasilis Tsitsanis)

Tema de Vasilis Tsitsanis en ritmo Jasaposérviko (rápido ritmo de 4/4). ¡No puede faltar de ninguna fiesta griega!

Μινόρε Χαλκιά - Minore Jalkiá (Tradicional)

Tema instrumental en ritmo 9/8 del que también existen varias versiones con letras.

Που να βρώ γυναίκα - Pu na vro gyneka (Anatolitis K.)

Un Jasaposérviko compuesto en el año 1938 e interpretado originalmente por Antonis Dalgas, una de las mejores voces del periodo de la preguerra. ¡Se aprecia mejor con corazón dolido y la compañía de mucho vino o tsípuro (aguardiente típico de Grecia)!

Ένα παληκάρι – Ena Palikari (Tradicional)

Canción de origen tradicional (dimotikó). Las letras hablan de un muchacho que se muere en la guerra y manda la noticia a su madre y a su amor a través de un pájaro.

Tα δαχτυλίδια - Ta dajtilidia (Takis Binis)

¡Una canción sobre hombres que han perdido todo su dinero por una mujer! Curiosamente se hizo muy famosa después de una versión cantada por Glikería, una de las voces femeninas contemporáneas más preciosas del rebético.

 

Artículo de Jan-Hendrik Opdenhoff 

28/07/2007 15:51 Annula Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

20070728154853-cd-cafeaman.jpg
28/07/2007 15:48 Jan-Hendrik Opdenhoff Enlace permanente. Música griega No hay comentarios. Comentar.

Marcha espiritual

Un precioso poema de Ánguelos Sikelianós, con música de Theodorakis...

Pertenece al inicio del poema. La traducción en español sería la siguiente:

"Cuando eché al fuego del hogar el último tizón,

(tizón de mi vida encerrada en el tiempo),

al fuego del hogar, Grecia, de Tu Libertad nueva,

 

se me reavivó de repente el alma, como si todo el espacio

de cobre fuera, o como si tuviera

la celda sagrada de Heráclito a mi alrededor,

donde, años y años,

para la Eternidad forjaba sus reflexiones

y como armas las colgaba en el Templo de Éfeso...

(hasta aquí llega lo que nos canta Ioanna Forti. Pongo el final de la estrofa, aunque ya no aparezca cantada)

Gigantescos pensamientos,

igual que ígneas nubes o islas purpúreas

en una mítica puesta de sol,

se encendían en mi mente,

¡porque toda la vida de golpe se me consumía

en el desasosiego, Grecia, de Tu Libertad nueva!"

El poema continúa... simplemente les muestro la parte inicial. La traducción corresponde a Irene Beatriz Pancorbo y Jorge Juan del Moral, aparece en la revista Más cerca de Grecia nº 18, publicación adscrita a la Universidad Complutense de Madrid dirigida por Penélope Stavrianopulu.

Orfeas Peridis

20070609223307-orfeasperidis.gif
Después de rastrear los buscadores buscando páginas en español con la intención de conocer su alcance entre el público hispanohablante, creo que tengo el honor de dedicarle la primera página hispana al cantautor Orfeas Peridis (al menos de todas aquellas que estamos en Google), uno de mis favoritos, un personaje indispensable en mi discoteca personal.
Orfeas Peridis es natural de Atenas, allí nació un 20 de febrero de 1957. Con dieciocho años comenzó sus estudios de guitarra clásica y los cursó hasta los treinta, pasando por distintos conservatorios y teniendo a muchos profesores distintos. Obtuvo el título de Armonía y Guitarra Clásica. Mientras seguía sus estudios, Orfeas trabajaba al mismo tiempo y fue contratado como músico en tiendas populares mientras hacía también grabaciones en compañías discográficas. Durante los siguientes años impartió clases de guitarra clásica en conservatorios.
Es en 1986 cuando empezó a escribir sus primeras canciones y cinco años después, en 1991, fue galardonado con el cuarto premio en los Festivales de la canción de Kalamata. En 1993 se edita su primer disco, Αχ ψυχή μου φαντασμένη [Aj, psijí mu fandasmeni] (Ay, alma mía presuntuosa) que logró superar las 30.000 copias vendidas y gracias a él obtuvo el disco de oro. La misma suerte corrió su segundo disco, de 1996, Καλή σου μέρα αν ξυπνάς [Kalí su mera an xipnás] Buenos días si despiertas. En 1998 colaboró con Manolis Lidakis para la creación del disco Ο ήλιος του Γενάρη [O ílios tu Yenari] (El sol de enero), para el que compuso algunas canciones. Del mismo modo, Orfeas Peridis ha colaborado con muchos otros músicos y ha compuesto incluso música para el teatro y canciones infantiles. En su disco de 2004, Απ΄ το παράθυρο κοιτώ [Ap´to paráziro kitó] (Miro desde la ventana) colabora con Socratis Málamas y Dionisis Savvópoulou.
Su discografía hasta el momento es la siguiente:
  • 1993 Αχ ψυχή μου φαντασμένη
  • 1996 Καλή σου μέρα αν ξυπνάς
  • 1999 Για πού το 'βαλες καρδιά μου
  • 2001 Στο πρώτο-πρώτο πέταγμα
  • 2003 Τι θα πει ζωή
  • 2004 Απ' το παράθυρο κοιτώ
  • 2007 Κάποιον αγαπάει ακόμα
Como supongo que gran parte de los lectores que lleguen hasta aquí desconocerán a Orfeas Peridis he estado buscando vídeos que mostrarles. No he encontrado gran cosa, pero algo he hallado. Les mostraré los pequeños vídeos que he logrado encontrar para que puedan conocer mejor a este cantautor.
En primer lugar...
Κάτι μου κρύβεις Kati mu kryvis
Algo me ocultas un pequeño fragmento


Κάτι μου κρύβεις,
την καρδιά σου δε μ' ανοίγεις
κι όλο περνάει απ' το μυαλό μου το κακό.

Πες μου τι τρέχει,
η καρδιά μου εμένα αντέχει
ό,τι κι αν πεις δε φταις εσύ, ούτε κι εγώ.

Πες μου αν άλλον αγαπάς, πες μου αν σε χάνω,
εγώ θα γράψω ένα τραγούδι παραπάνω.
Δε θα μίλάνε οι στίχοι για γυναίκες σκάρτες
για κείνες που κρατάνε τις καρδιές σαν κάρτες.

Κι αν βρήκες άλλον ν' αγαπήσεις κι αν σε χάσω
θα βγω στους δρόμους και δεν ξέρω πού θα φτάσω,
σε μέρη άγνωστα μονάχος θα γυρνάω να τραγουδάω.

Στα όνειρά μου, δοκιμάζω την καρδιά μου,
σε βλέπω σ' άλλη αγκαλιά να ξενυχτάς,
κι όλο μου λείπεις,
είσαι δίπλα μου και λείπεις.

Πες μου αν άλλον αγαπάς πες μου αν σε χάνω
εγώ θα γράψω ένα τραγούδι παραπάνω.
Δε θα μίλάνε οι στίχοι για γυναίκες σκάρτες
για κείνες που κρατάνε τις καρδιές σαν κάρτες.

Κι αν βρήκες άλλον ν' αγαπήσεις κι αν σε χάσω
θα βγω στους δρόμους και δεν ξέρω πού θα φτάσω,
σε μέρη άγνωστα μονάχος θα γυρνάω να τραγουδάω.

Κάτι μου κρύβεις,
την καρδιά σου δε μ' ανοίγεις
κι όλο περνάει απ' το μυαλό μου το κακό.

Algo me ocultas,
no me abres tu corazón,
y continuamente me pasa por la cabeza lo malo.

Dime qué ocurre,
mi corazón a mí me aguanta.
Digas lo que digas tú no tienes la culpa, ni yo tampoco.

Dime si amas a otro, dime si te estoy perdiendo.
Yo voy a escribir una canción más.
Las letras ya no van a hablar de despreciables mujeres, de aquellas
que guardan sus corazones como tarjetas.

Y si has hallado a otro a quien querer y te pierdo
saldré a las calles y no sé adónde llegaré.
En lugares desconocidos, solo, volveré a cantar una y otra vez.

En mis sueños pongo a prueba mi corazón,
te veo pasar la noche en otro regazo
y te echo continuamente de menos,
estás a mi lado y te echo de menos.


Φωτοβολίδα Fotovolida Bengala

Μια φωτοβολίδα μες στη νύχτα σκάει
κι η καρδιά μου σπάει μες στο φως σε είδα.
Γίναν τα κομμάτια μια καινούργια γη
μες στην αλλαγή βλέπω μ' άλλα μάτια.

Γίναν τα κομμάτια...

Όλα είναι ίδια αν δε τ' αγαπάς,
όλα μένουν ίδια άμα δε τα πας.
Κι όλα αυτά που είναι γίνονται ξανά
μέσα απ' τη δικιά σου τη ματιά,
μέσα απ' τη δικιά σου τη ματιά.

Μια φωτογραφία κομματάκια δυο,
έχω να σε δω χρόνια αστεία-αστεία.
Πιάνω την κολλάω σε ξανακοιτώ
πιο όμορφη θαρρώ δείχνεις μου όσο πάω.

Όλα είναι ίδια...

Στην καρδιά σου καίει μια μικρή φωτιά
κι από τη ματιά ένα φως που ρέει.
Σα φωτοβολίδα μες στη νύχτα σκάει
κι ας ξαναγυρνάει πίσω η σελίδα.

Σα φωτοβολίδα μες στη νύχτα σκάει
κι ας ξαναγυρνάει πίσω η σελίδα.

Όλα είναι ίδια...

Una bengala en medio de la noche estalla
y mi corazón se quiebra, entre la luz te he visto.
Los pedazos se han convertido en una nueva tierra,
dentro de la transformación veo con otros ojos.

Los pedazos se han convertido en...

Todo es igual si no lo amas,
todo permanece igual si no lo llevas bien.
Y todo esto que existe ocurre de nuevo
dentro de tu propia mirada,
dentro de tu propia mirada.

Una fotografía en dos pedacitos,
a lo tonto hace años que no te he visto.
La cojo, la pego y te vuelvo a mirar,
creo que pareces más hermosa cuanto más me acerco a ti.

Todo es igual...

En mi corazón arde un pequeño fuego
y desde mi mirada una luz que fluye
como una bengala que en medio de la noche estalla,
y que retroceda de nuevo la página.

Como una bengala que en medio de la noche estalla,
y que retroceda de nuevo la página.

Todo es igual...

 

Ένα μικρό παιδί σ΄ακολουθάει Ena mikró pedí s´akoluzái

Un pequeño muchacho te sigue

Πήγα παντού, γύρισα τον κόσμο
Με το νου και με τα πόδια,
Δύση και Ανατολή,
Πέρασα τη θολή γραμμή.

Χάθηκα μόνος, χάθηκα στον κόσμο,
Στην βοή, στην ησυχία.
Μίλησα με τους ανέμους
Πού θα βρω την ευτυχία.

Όπου κι αν πας, όπου κι αν πας
Ένα μικρό παιδί σ' ακολουθάει,
Το χαμένο του δίκιο ζητάει,
Κλαίει, γελάει,
Μοναχό του παραμιλάει.
Ο καιρός περνάει
Μα η ψυχή ποτέ δεν γερνάει.

Σε πυκνά παρθένα δάση,
Σε απάτητα μονοπάτια
Έψαξα το θησαυρό μου,
Της ψυχής μου τα διαμάντια.

Στάθηκα σε σταυροδρόμια,
Αερικά με μαστιγώσαν,
Έφτασα ως της γης την άκρη
Μα απάντηση δε μου ‘δώσαν.

He ido a todas partes, he regresado al mundo
con la mente y con los pies,
este y oeste,
he atravesado la turbia línea.

Me he perdido yo solo, me he perdido en el mundo,
en el clamor, en la tranquilidad,
he hablado con los vientos.
¿Dónde encontraré la felicidad?

Vayas donde vayas, vayas donde vayas,
un pequeño muchacho te sigue,
busca lo suyo perdido,
llora, ríe,
solo, está delirando.
El tiempo pasa
pero el alma nunca envejece.

En densos bosques vírgenes,
en inaccesibles veredas
he buscado mi tesoro,
los diamantes de mi alma.

Me he detenido en encrucijadas,
malignos espíritus me han azotado,
he llegado al extremo de la tierra
pero respuesta no me han dado.

Φεύγω Fevgo Me voy (Interpretado por John Koursioumis y Odysseas Mavromatis)

Ρίχνω στη νύχτα μια σπρωξιά,
παίρνω φωτιά και ξημερώνει
στη τελευταία ρουφηξιά,
κάνω όρκο να τελειώσει πια
ότι τελειώνει.

Μπαίνω στο τρένο την αυγή
για να με βρει σε άλλο μέρος
η μέρα ετούτη που θα μπει,
να με γλιτώσει απο'κει
που ήμουνα ξένος.

Φεύγω,φεύγω,κάθε μέρα φεύγω
μέτρο-μέτρο, όλο πιο μακριά
φεύγω,φεύγω, τόσα χρόνια φεύγω,
στη καρδιά μου όλο πιο κοντά.

Ρίχνω στα μάτια μου ένα φως
και κάνω ανάκριση μονάχος,
ο χωρισμένος μου εαυτός
είναι που χώρισε το κόσμο
από λάθος.

Άραγε τι να φταίει, τι,
που ονειρευόμαστε στον ξύπνιο,
και να ‘ναι η λησμονιά αυτή
που ανοίγει πόρτες το πρωί
στο πρώτο χτύπο.

Le doy un empujón a la noche,
tomo fuego y va amaneciendo
en el último sorbo.
Hago un juramento, que termine ya
lo que está terminando.

Entro en el tren al alba
para que me encuentre en otra parte
este día que va a llegar,
que me libere de aquel sitio
donde era extranjero.

Me voy, me voy, todos los días me voy
metro a metro, cada vez más lejos.
Me voy, me voy, tantos años me voy,
cada vez más cerca de mi corazón.

Lanzo hacia mis ojos una luz
y me hago un interrogatorio solo.
La parte separada de mí mismo
es la que se separó del mundo
por error.

Qué culpa hay acaso, qué,
en que soñemos despiertos
y que sea este olvido
el que abre puertas por la mañana
con el primer tictac del reloj.

09/06/2007 22:36 Ana Rosa Díaz Enlace permanente. Música griega Hay 7 comentarios.

Thanos Mikroutsikos (1ª parte)

Uno de mis compositores griegos favoritos es Thanos Mikroutsikos. Sé que aquí en España no es muy conocido (vale, nada conocido), pero afortunadamente en su país ha gozado de mayor favor por parte del público, especialmente con Σταυρός του Νότου = Stavrós tou Notou (Cruz del sur), con poemas de Nikos Kavvadías. Pensar en música y en literatura implica pensar en alguien como Mikroutsikos, que ha compuesto música para la poesía de tantos artistas: Eurípides, Aristófanes, Kavafis, Yorgos Seferis, Yannis Ritsos, Odysseas Elytis, Nikos Kavvadías, Bertolt Brecht, Nazim Hikmet, Wolf Biermann, Maurice Maeterlinck... También ha escrito óperas, música sinfónica, música de cámara y música para cine y teatro.

Mikroutsikos nació en Patras en 1947, y allí estudió solfeo y piano con la Sociedad Filarmónica de Patras y también en el Conservartorio Griego. Después continuó bajo las enseñanzas del maestro Yannis A. Papaioannou. Se licenció en Matemáticas por la Universidad de Atenas.

Durante la dictadura de Metaxás participó en la vida política de Grecia y fue perseguido por sus ideas y actividades en contra del régimen. Durante dos años fue Ministro de Cultura en Grecia (1994-1996).

En el vídeo que les dejo a continuación Mikroutsikos toca el piano acompañado de la voz de Kostas Thomaidis, un cantante natural de Tesalónica que empezó a dedicarse a la música a la temprana edad de ocho años, compaginándola con su actividad teatral en el Teatro Infantil de Tesalónica, y que ya ha cantado en multitud de países europeos así como en Estados Unidos, Canadá, Australia, Chipre, Turquía, Egipto...

Le dedico un artículo (y espero dedicarle más en el futuro) con el fin de intentar extender su fama también entre el público hispanohablante. Creo que un artista de su talla lo tiene bien merecido.

Σονάτα του σεληνώφοτος / Sonata tou Selinófotos - Sonata del claro de luna - Yannis Ritsos

 

Una de Tsitsanis

Un músico nos interpreta la melodía de uno de los clásicos de Tsitsanis... (para más información sobre el rebétiko y Tsitsanis ver antigua entrada: La importancia del rebétiko).   Como en la anterior ocasión no les dejé ninguna muestra visual he creído oportuno empezar a dejar algunos vídeos sobre este interesante género. Aquí tienen... Τα καβουράκια (Ta Kabourakia) , en español Los cangrejitos, interpretado de manera instrumental por un solo buzuki. Que lo disfruten.

 

La música en la Grecia antigua

20070309161515-discodepaniagua.jpg
De la antigua música griega apenas nos ha llegado información: básicamente conocemos los instrumentos empleados gracias fundamentalmente a las vasijas y a fuentes escritas. Los instrumentos más importantes parece ser que fueron la lira, la cítara y el aulós (flauta de lengüeta doble, quizás oboe doble, cuyo uso hoy día perdura sólo en alguna parte de Cerdeña). La información musical de aquella época resulta vaga, pero se saben algunas cosas, como que la nota LA (a la que denomiban "messe" por constituir el centro de su escala musical) era la nota dominante. Constaba de siete modos musicales, cada uno de ellos con una connotación moral particular: Modo hipodórico o eólico (escala de LA), hipofrigio o jonio (escala de SOL), hipolidio (escala de FA), dórico (escala de MI), frigio (escala de RE), lidio (escala de DO) y el mixolidio o hiperdorio (escala de SI).
Resulta evidente que la música era un arte muy importante en la antigua Grecia: comenzando por su propio nombre se erigió como el arte relacionado con las Musas, esos seres divinos de tan grande importancia en la mitología. En la misma mitología se nos da algún indicio de su fuerte poder e influencia sobre las personas cuando conocemos la leyenda de Orfeo, ese que cautivaba a todo el mundo con el sonido de su lira, y que el dios Apolo tocaba la lira. Y no hemos de olvidar la relevancia de esta disciplina en conjunto con la literatura, ya que la tragedia iba acompañada siempre de danza, coro y orquesta musical, y la poesía lírica (a la que la lira dio nombre) también se servía de acompañamiento musical o incluso los poemas se recitaban de manera cantada, y el ditirambo se bailaba y cantaba al son del aulós.
También los cantos épicos iban acompañados de música.
Esta disciplina artística fue estudiada por los filósofos, entre ellos Platón y Aristóteles, y Pitágoras establece una relación entre la música y las matemáticas. En Grecia se empieza a considerar su importancia porque se le atribuye un significado psicológico y espiritual sobre el alma humana y se considera que es de vital importancia para la sociedad.
Ya en el siglo VI a. C. los griegos configuran un sistema de notación musical por primera vez en la historia, empleando los símbolos de un alfabeto arcaico, rectos, invertidos o inclinados según el carácter de su sonido (natural o alterado).
No se sabe gran cosa de cómo podría sonar, pero en los últimos años se vienen haciendo intentos de reconstrucción meramente hipotéticos. Me han hablado de varios discos de música griega, aunque de momento sólo tengo el que les presento: uno de los más fáciles de conseguir: puede que no se trate de una de las reconstrucciones más fieles, pero suena interesante: se trata de una grabación hecha en el Atrium Musicae de Madrid de la mano del compositor Paniagua. Simplemente quería ofrecerles esta recomendación, igual es de su interés.

El gran Dalaras

20070304105147-dalaras.jpg

Una de las voces más emblemáticas del panorama griego es la de Yorgos Dalaras: un cantante veterano, muy prolífico, muy querido en Grecia. Desde que se grabara en 1967 su primera canción (προσμονή = expectación) no ha dejado de impresionarnos con su talento y con su voz. Su padre también era músico, era un famoso rebetis (Loukás Daralas). En su larga producción se ha dedicado a distintos géneros, tanto populares (entre ellos el rebétiko) como al pop. Prestigioso guitarrista, ha colaborado en ocasiones con gente de la talla de Paco de Lucía. Para quien quiera leer algo más detallado sobre él le remito a estas páginas web:

Algo de información general sobre Dalaras

Página sobre Dalaras no oficial (en griego e inglés)

Página oficial de Dalaras (en griego e inglés)

En concreto quería presentarles mis dos canciones favoritas de este cantante, que he tenido la suerte de encontrarme en unos vídeos de internet. Bajo cada vídeo les ofrezco la letra en griego y su correspondiente traducción en castellano. La mayor parte de su producción está, como es lógico, en griego, aunque algunas veces encontraremos algunas canciones en inglés e incluso en español (Una moneda le di, Abre tu puerta cerrada, Hasta siempre comandante...) Por eso he elegido como tercer y último vídeo una canción en español, la tan versioneada Hasta siempre comandante por múltiples artistas. Veamos qué tal queda en manos del gran Dalaras. Espero que disfruten de los siguientes vídeos:

Η μάνα του Αλέξανδρου La madre de Alejandro

Στη Μακεδονία του παλιού καιρού
γνώρισα τη μάνα του Αλέξανδρου
μου 'στησε κουβέντα στις εξοχές
κι έκανε νυχτέρια με μάγισσες.

- Αχ Μακεδονία χιλιόμορφη
γιατί κλαις και λιώνεις σαν το κερί.
- Έχω γιο μονάκριβο η καψερή
κι έχει φύγει για την ανατολή.

Τον προσμένουν κίνδυνοι και χωσιές
λόγια ανθρώπων μαύρα και συμφορές
μοναχός τ' αντέχει και τα περνά
τελειωμό δεν έχουν τα βάσανα.

Στη Μακεδονία του παλιού καιρού
γνώρισα τη μάνα του Αλέξανδρου
στο φεγγάρι ψάχνει για μάγισσες
στ' όνειρό της φέρνει τους Έλληνες.

En la Macedonia de antaño

Conocí a la madre de Alejandro

Entabló conversación conmigo en los campos

Y pasó noches en vela con brujas.

 

- Ay, Macedonia, mil veces hermosa.

Por qué lloras y te fundes como la cera.

- Tengo sólo un hijo muy querido, desdichada de mí,

Y se ha marchado hacia oriente.

 

Le aguardan peligros y emboscadas,

Negras palabras de los hombres y desgracias

Solo los aguanta y los pasa

No tienen fin sus sufrimientos.

 

En la Macedonia de antaño

Conocí a la madre de Alejandro,

En la luna busca brujas

En su sueño se lleva a los griegos.

Αν υπάρχει λόγος Si hay una razón


Πώς ξεχαστήκαμε μονάχοι εδώ πέρα
πέρασαν κιόλας τέσσερις χειμώνες
αγάπη μου αφηρημένη αγάπη
απόψε με βαραίνουν σαν αιώνες

Λέω να βγω να πάω να μεθύσω
να ξαναπαίξουμε για λίγο να χαθούμε
να σε σκεφτώ και να σε νοσταλγήσω
και αν υπάρχει λόγος να γυρίσω

Αχ πώς ξεχάστηκα μαζί σου εδώ πέρα
με την αγάπη σου να με εξαφανίζει
αγάπη μου αφηρημένη αγάπη
ακούω μέσα στη σιωπή το σπίτι να βουίζει

Λέω να βγω να πάω να μεθύσω
να ξαναπαίξουμε για λίγο να χαθούμε
να σε σκεφτώ και να σε νοσταλγήσω
και αν υπάρχει λόγος να γυρίσω

 

Cómo hemos sido olvidados aquí solos.

Han pasado ya cuatro inviernos

Amor mío, distraído amor,

Esta noche me pesan como siglos.

 

Pienso en salir, en ir a emborracharme,

En que volvamos a jugar otro poco, en que nos perdamos,

En pensar en ti y añorarte

Y si hay una razón en volver.

 

Ay, cómo he sido olvidado aquí junto a ti,

Con tu amor que me hace desaparecer

Amor mío, distraído amor,

Escucho en medio del silencio que la casa zumba.

 

Pienso en salir, en ir a emborracharme,

En que volvamos a jugar otro poco, en que nos perdamos,

En pensar en ti y añorarte

Y si hay una razón en volver.

Hasta siempre comandante (con Al Di Meola)

El sirtaki de Zorba el griego

Zorba el griego bailado en una taberna...

Ingeniosa manera de tocar un sirtaki:

El sirtaki en una fiesta familiar:

El sirtaki en bailes de salón:

Zorba el griego en versión de discoteca:

 

Etiquetas: , ,

La importancia del rebétiko

20070219112533-buzuki.gif

De acuerdo con la sugerencia de un lector del blog, he decidido proseguir mi camino con un género musical muy típico de Grecia: el rebétiko. Los orígenes de este género se remontan a mediados del siglo XIX en Asia Menor, siendo en origen canciones de presos y, por lo tanto, su carácter era marginal. Sus letras hablaban de temas como las drogas, la cárcel y cualquier otro tema relacionado con la vida marginal. Cabe señalar que hasta la década de los años veinte drogas como el hachís, la cocaína o el opio no eran aún ilegales en esta parte del mundo. Determinados grupos de población las usaban fundamentalmente para olvidarse de sus problemas.

Los tres núcleos iniciales de desarrollo de este género fueron el Café Aman ("Aman" era un término repetido a menudo durante las canciones al mismo tiempo que se cantaba la letra principal) y el Café Chantant, cafés cabareteros de vida nocturna donde se desarrollaba de manera destacada este género (entonces conocidas las canciones no como "Rebetika" sino como "Esmirnaika", hasta los años treinta), y finalmente la música tradicional griega peninsular que se empezó a trasladar de los núcleos rurales a los urbanos, puesto que la gente emigraba en busca de un empleo en la ciudad. Esto sumado a los exiliados de la península anatólica que llegaban a la península balcánica tras la catástrofe de Asia Menor (1922) dio lugar a la fusión de esta música popular griega con la de Asia Menor, configurando el género rebétiko.

En 1936, con la dictadura de Metaxás quedan prohibidas las canciones de rebétiko, pero ahora se seguirán grabando canciones esta vez con temática legal para la dictadura. Durante la Segunda Guerra Mundial se prohíbe completamente el desarrollo del género, que, ante la imposibilidad de continuar grabándose en Grecia, lo harán los emigrantes griegos en Estados Unidos. Su época dorada se dará entre los años cuarenta y sesenta, fundamentalmente en la década de los años cincuenta.

Podría delimitarse un primer período del rebétiko en que convivieron músicos como Marcos Vamvakaris, Vasilis Tsitsanis y Manolis Hiotis. Vamvakaris nació en 1905 en la isla de Siros, y con doce años se traslada a El Pireo. Allí se busca la vida con distintos oficios al tiempo que aprende a tocar el buzuki y empieza a escribir sus primeras canciones, demostrando ya desde edad temprana un talento especial para la música. Y es este hombre quien, en 1934, graba el primer disco de rebétiko de la historia. Su época dorada se corresponde con el periodo anterior a la Segunda Guerra Mundial, pero después de esta llega una etapa muy difícil en la que cae en el olvido no sólo él, sino el género rebétiko en su conjunto, y a finales de los años cincuenta se produce un renacimiento para ambos, Vamvakaris llega a ser considerado uno de los más importantes compositores de rebétiko, y nuevas voces cantan sus canciones. Muere en Atenas en 1972.

Vasilis Tsitsanis quizá sea el que más éxito cosechó en esta primera etapa del rebétiko. Él nació en Tríkala (Tesalia) en 1915, y también desde edad temprana mostró su gran habilidad para la música: aprendió a tocar el violín, el buzuki y la mandolina. Su primera grabación la realiza en 1937. Durante la Segunda Guerra Mundial residió en Tesalónica, donde escribió algunas de sus canciones, grabadas al terminar la guerra. Vuelve a Atenas en 1946 y a partir de este momento con este compositor el género rebétiko comienza a abrirse a un público más amplio, con una temática que se acerca más al pueblo, alejándose ya un poco de los temas marginales. Con él se populariza el rebétiko, saliendo de los ambientes marginales en los que hasta el momento había estado relegado. En la década de los cincuenta el rebétiko ligero (conocido como "arjondorebétiko") alcanza con él su mayor éxito y expansión. En 1984 muere en Londres, pero fue enterrado en Atenas.

Manolis Hiotis es otro destacado rebetis, nacido en 1920, conocido por ser uno de los primeros en tocar el buzuki tetracordal y por abrir este instrumento a diversas posibilidades musicales. Usó nuevos ritmos para su época y se vio bastante influenciado por la música popular latina y europea. Murió en 1970.

Para información más detallada sobre el rebétiko, les dejo dos enlaces muy interesantes:

http://www.rebetiko.gr (En griego y en inglés)

http://www.rebetikorow.com (En inglés)

El Magnus Eroticus de Manos Hadjidakis

20070125213928-magnuseroticus.jpg

Siguiendo con el tema de la música, hoy voy a hablarles de un disco de Manos Hadjidakis, uno de los más importantes compositores griegos. Este compositor nació en Xanthi en 1925 y murió en 1994 en Atenas. Amplia es la discografía que nos ha dejado y abundante su aportación a la cultura griega, así como al mundo de la música culta, ya que se trata de uno de los músicos más populares de su país. Concretamente por ahora he decidido centrarme en Ο μεγάλος ερωτικός (Magnus Eroticus), de su producción musical de la década de los setenta. Se trata de una serie de textos literarios de distintos autores griegos para los que Hadjidakis ha compuesto música: Odysseas Elytis, Kavafis, Yorgos Sarandaris, Nikos Gatsos, Dionisio Solomós, Safo, Eurípides...). ¿Qué melómano bibliófilo filoheleno podría resistir semejante tentación? Yo en cuanto lo vi en la tienda no lo dudé (lo compré en Madrid). Los discos de Hadjidakis en concreto vienen bastante bien preparados: al menos me refiero a estos que vienen en una cajita blanca y con un folleto trilingüe (griego, inglés y francés), en el que además de las letras de las canciones nos explica algo sobre las obras del compositor.

A continuación les presento algunas de las poesías que vienen en el disco, ya en español (las he traducido del griego):

¿QUIÉN ESTÁ LOCO DE AMOR? YORGOS SARANDARIS

¿Quién está loco de amor?

Cavemos hoyos al amanecer,

vayamos allá a beber

la lluvia,

para que nosotros nos anclemos en cualquier refugio,

en cualquier patio.

El viento abate el cielo,

los árboles,

y la estéril tierra

en nuestro interior se sumerge.

CON LA PRIMERA GOTA DE LLUVIA ODYSSEAS ELYTIS

Con la primera gota de lluvia fue asesinado el verano,

se empaparon las palabras que habían originado noches estrelladas,

todas las palabras que te tenían a Ti como su único destino.

Antes que mis ojos eras luz,

antes que el Deseo eras amor

y cuando te alcanzó el beso

mujer.

¿Dónde extenderemos ahora nuestras manos ahora que

el tiempo ya no nos tiene en cuenta?

¿Dónde posaremos nuestra mirada ahora que

los trazos lejanos navegaron entre las nubes?

Y estamos solos, completamente solos vagando sin rumbo fijo

por tus imágenes muertas.

Antes que mis ojos eras luz,

antes que el Deseo eras amor

y cuando te alcanzó el beso

mujer.

DÍAS DE 1903 KAVAFIS

Ya no lo he vuelto a encontrar - lo que tan rápido he perdido...

los ojos poéticos, el pálido semblante...

en el anochecer de la calle...

Ya no lo he encontrado - lo obtenido completamente por azar,

a lo que así fácilmente renuncié

y que después anhelaba con ansiedad.

Los ojos poéticos, el pálido semblante,

aquellos labios - ya no lo he encontrado.

Etiquetas: , , , , , , ,

Theodorakis y Yannis Ritsos

20070120193426-theodorakisromiosyni.jpg

Ya va siendo hora de inaugurar la sección de "Música griega", que en este primer artículo se entremezclará con la literatura, ya que les voy a presentar uno de mis regalos de Reyes de este año. Se trata de un disco del gran compositor Mikis Theodorakis en el que ha compuesto música para algunas poesías de Yannis Ritsos (1909-1990). Ρωμιοσύνη (en español Helenidad) es su principal composición poética, y es el nombre de este interesante disco, en el que canta Grigoris Bithikotsis acompañado de una orquesta. Es un disco muy preciado para cualquier melómano filoheleno, aunque no sea muy extenso, pues su duracion no alcanza los treinta minutos. Desde luego su música merece mucho la pena, como cualquier composición hecha por Theodorakis, representa todo un tesoro para los enamorados de la música y de la literatura. A continuación les dejo dos enlaces a través de los cuales podrán saber un poco más sobre el músico y un poco más sobre el poeta, de quien podrán leer Estos árboles, el poema que se nos presenta en primer lugar en este disco.

Mikis Theodorakis

Helenidad - Yannis Ritsos

Etiquetas: , ,



Blog creado con Blogia.
Blogia apoya: Fundación Josep Carreras

Contrato Coloriuris